• JEHA NƐ A FƆ LƐ: 1960

  • HE NƐ E JE: LEBANON

  • BƆ NƐ E NGƐ HA BE KO NƐ BE: E LE KUNG FU NƆMI WAWƐƐ

BƆ NƐ I NGƐ HA BE KO NƐ BE:

A lɛ mi ngɛ Rmaysh, nɛ kɛ Israel kɛ Lebanon huzu ɔ he kɛ we, jamɛ a be ɔ mi ɔ, a ngɛ ma mi ta hwue. I kai kaa oplɛmihi nɛ a pu ngɛ zu mi fɛ, nɛ e poo nihi nɛ a li ta a he nɔ́ ko ɔ a ninehi loo a nanehi. Si himi ɔ mi wa, nɛ awi yemi kɛ basabasa peemi gbɛ fĩa.

Wa weku ɔ yaa Katoliki Sɔlemi ɔ fã ko nɛ a tsɛɛ ke Maronite ɔ. Be tsuaa be ɔ, ye Papaa bɔɔ mɔde nɛ e haa wɔ nimli 12 nɛ wa ngɛ weku ɔ mi ɔ wa hiami níhi, se ye Yayo bɔɔ mɔde kaa e ma ha nɛ wɔ tsuo waa ya sɔlemi. Be bɔɔ se ɔ, i ba na kaa sɔlemi ɔ ngɛ kaa nihi tsuo nɛ a ngɛ wa kpɔ ɔ mi ɔ, ejakaa sɔlemi ɔ nyɛ we nɛ e ye bua nihi nɛ a ngɛ haoe ɔ.

Benɛ i ngɛ wae ɔ, i ba ná kung fu nɔmi he bua jɔmi wawɛɛ. I lua ye he nɛ i kase bɔ nɛ i kɛ ye nanehi kɛ ye ninehi kɛ ní kpahi maa nɔ kunɔ ha. I de ye he ke, ‘I be nyɛe nɛ ma ha nɛ ta hwumi se nɛ po, se ke e hí kulaa a, ma nyɛ ma ha nɛ nihi ma kpa basabasa peemi.’ Be tsuaa be nɛ ma na nihi enyɔ nɛ a ngɛ kunɔ nɔe ɔ, i kɛ ye he ya woɔ mi oya nɔuu. Ye tsui gbaa ye nya wawɛɛ, lɔ ɔ nɔ́ ko nyafii kɛkɛ ye mi mi fu. Nihi nɛ a ngɛ Lebanon woyi je ɔ tsuo yeɔ mi gbeye, ejakaa i ngɛ imi nitsɛ ye ta hwue kɛ ngɛ dami sane nɛ a yi, kɛ basabasa peemi sie.

Ngɛ jeha 1980 ɔ mi ɔ, i kɛ ye he ya bɔ kung fu nɔmi kuu ko ngɛ Beirut. E ngɛ kaa daa ligbi ɔ, a fɔɔ oplɛmihi, nɛ a fiaa tuhi mohu, se i yaa nɛ i ya kaseɔ kung fu ɔ nɔmi. Níhi nɛ i peeɔ ngɛ ye si himi mi pɛ ji ní yemi, kɛ si hwɔmi, nɛ i peeɔ ye ní kaa Bruce Lee nɛ ji Amerika no nɛ e se je China nɛ e peeɔ sini, nɛ e he be ngɛ kung fu nɔmi mi ɔ pɛpɛɛpɛ. I pee ye yi bwɔmi kaa bɔ nɛ e pee e nɔ́ ɔ, i kase bɔ nɛ e nyɛɛ ha, kɛ bɔ nɛ e kpaa ngmla ha ke e ngɛ kung fu nɔe ɔ. Daa nɛ ɔ, i tu ye hɛ mi.

BƆ NƐ BAIBLO Ɔ TSAKE YE SI HIMI HA:

Oti nɛ i kɛ ma ye hɛ mi ji kaa ma hia kɛ ya hi China, nɛ ma ba pee nɔ ko nɛ e he be ngɛ kung fu nɔmi mi. Gbɔkuɛ ko benɛ ye hɛ dɔ nɛ i ngɛ kung fu nɔmi kasee kɛ ngɛ ye he dlae konɛ ma hia blɔ kɛ ya China a, i nu nɛ nɔ ko fia ye sinya a. Ye huɛ ko nɛ e ngɔ Yehowa  Odasefohi enyɔ kɛ ba ye ngɔ. Jamɛ a be ɔ mi ɔ, i wo he mi kami tade yumu ko, nɛ latsa pɔ mi, kɛkɛ nɛ i de mɛ ke, “I li Baiblo ɔ he nɔ́ ko.” I li kaa kɛ je jamɛ a be ɔ mi ɔ, ye si himi ma tsake.

Odasefo ɔmɛ ngɔ Baiblo ɔ kɛ tsɔɔ mi nɔ́ he je nɛ adesahi be nyɛɛ maa po dami sane nɛ a yi kɛ basabasa peemi se ɔ. A tsɔɔ mi kaa nɔ tutuutu nɛ e ngɔɔ haomi nɛ ɔmɛ kɛ baa a ji Satan Abosiami. (Kpojemi 12:12) Bɔ nɛ Odasefo ɔmɛ a he jɔ ha, kɛ bɔ nɛ a ngɛ nɔ mi mami ngɛ nɔ́ nɛ a ngɛ dee ɔ he ɔ ha nɛ ye bua jɔ a he. Jehanɛ hu, ye bua jɔ saminya benɛ a tsɔɔ mi kaa Mawu ngɛ biɛ ɔ. (La 83:18) A kɛ mi kane 1 Timoteo 4:8 nɛ deɔ ke: “Nɔmlɔ tso ɔ he mi kami ɔ, se nami bɔɔ kɛkɛ lɛ ngɛ he, se mumi mi nɔ́ ɔ lɛɛ kaa bɔ nɛ a wo si ɔ, e he ngɛ se nami babauu ngɛ je nɛ ɔ mi, kɛ nɔ́ nɛ maa ba a mi tete” ɔ hulɔ. Munyu nɛ ɔmɛ ná ye nɔ he wami wawɛɛ nitsɛ.

Aywilɛho sane ji kaa, Odasefo ɔmɛ bɛ ye ngɔ hu ejakaa ye wekuli ɔmɛ de mɛ ke a ko ba ye ngɔ hu. Se i ma ye juɛmi nya si kaa ma kpa kung fu kasemi nɛ ma bɔni Baiblo ɔ kasemi. Ye nyɛmimɛ nyumu ɔmɛ a bua jɔɛ juɛmi nɛ i pee ɔ he, se i fia ye pɛɛ si kaa ma hla Yehowa Odasefo ɔmɛ a se blɔ konɛ a kɛ mi nɛ kase Baiblo ɔ.

I ya nɔ nɛ i hla Odasefo ɔmɛ, se i nɛ́ mɛ. Ngɛ jamɛ a be ɔ mi nɔuu ɔ, ye papaa ba gbo tlukaa, nɛ wa weku ɔ kɛ nyagbahi kpe, nɛ enɛ ɔ ha nɛ i hao wawɛɛ. Jamɛ a be ɔ mi ɔ, i ngɛ ní tsue ngɛ tsu mami ní tsumi ko mi. Ligbi ko ɔ, nɔ ko nɛ i kɛ lɛ tsuɔ ní nɛ a tsɛɛ lɛ Adel ɔ bi mi nɔ́ he je nɛ i hao ɔ. E kɛ mi bɔni gbogboehi a si temi he hɛ nɔ kami nɛ Baiblo ɔ tu he munyu ɔ he ní sɛɛmi. Odasefo no nɛ ngɛ suɔmi, nɛ e mi mi hi nɛ ɔ to e tsui si ha mi, nɛ e kɛ mi kase Baiblo ɔ nyɔhiɔ nɛɛ.

Be nɛ ni kasemi ɔ ngɛ nɔ yae ɔ, i na kaa e sa nɛ ma pee tsakemihi ngɛ ye si himi mi. E he wa ha mi kaa ma pee tsakemi ejakaa níhi peeɔ mi tai, nɛ ye mi mi hu fuɔ mlamlaamla. I kase ngɛ Baiblo ɔ mi kaa e sa nɛ ma ye ye he nɔ, nɛ ye mi mi ko fu mla. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, ngɛ Mateo 5:44 ɔ, Yesu ngɔ ga womi kɛ ha ke: “Nyɛɛ suɔ nyɛ he nyɛli, nɛ nyɛɛ sɔle ha nihi nɛ waa nyɛ yi mi.” Jehanɛ hu, Roma Bi 12:19 ɔ bɔ kɔkɔ ke: “Nyɛ ko ye nyɛ nitsɛmɛ nyɛ he lue, . . . ejakaa ngmami ɔ deɔ ke, ‘“Ye nɔ ji lue yemi; Imi ma pee kɛ to nane mi.” Nyɔmtsɛ ɔ lɛ de.’” Ngmami nɛ ɔmɛ kɛ ngmami kpahi ye bua mi, nɛ bɔɔbɔɔbɔɔ ɔ, ye he jɔ.

BƆ NƐ E YE BUA MI HA:

E ngɛ mi kaa sisije ɔ, ye weku ɔ sume nɛ i kɛ Yehowa Odasefohi nɛ kase Baiblo ɔ mohu lɛɛ, se amlɔ nɛ ɔ, a suɔ Odasefohi a sane. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ye nyɛminyumu ɔmɛ a ti nɔ kake ba piɛɛ ye he kɛ ngɛ Yehowa jae, nɛ benɛ ye Yayo ngɛ wami mi ɔ, e tuɔ Odasefohi a he munyu kpakpa.

Jehanɛ hu, Yehowa dloo mi yo kpakpa nɛ yeɔ anɔkuale nɛ a tsɛɛ lɛ ke Anita, nɛ waa kɛ wa be tsuo ngɛ sane kpakpa a fiɛɛe. Kɛ je jeha 2000 ɔ mi kɛ ma nɛ ɔ, i kɛ ye yo Anita wa ngɛ Eskilstuna ngɛ Sweden, nɛ wa ngɛ nihi nɛ a tuɔ Arab gbi ɔ Baiblo ɔ tsɔɔe.

Loloolo ɔ, e dɔɔ mi kaa basabasa peemi ha nɛ nihi ngɛ nɔ́ nae. Se akɛnɛ i le nɔ́ he je nɛ nihi ngɛ nɔ́ nae, nɛ i le hu kaa e be kɛe nɛ Mawu maa po nɔ́ nami se he je ɔ, e ha nɛ ye bua jɔ, nɛ ye tsui nɔ ye mi.La 37:29.

I kɛ ye yo wa ngɛ fiɛɛmi ní tsumi ɔ tsue kɛ bua jɔmi. Wa suɔ kaa wa maa tsɔɔ nihi Yehowa he ní