Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ  |  February 2014

 HƐ MI MUNYU | TA NƐ A HWU NƐ E TSAKE JE Ɔ MI SI HIMI

Nɔ Tutuutu Nɛ́ Ngɔ Ta Kɛ Nɔ́ Nami Kɛ Ba

Nɔ Tutuutu Nɛ́ Ngɔ Ta Kɛ Nɔ́ Nami Kɛ Ba

Kekle Je Mi Ta a ba nyagbe ngɛ November 11, 1918 ɔ mi. Nihi yɛ nítsumi jamɛ a ligbi ɔ, nɛ a do kɛ nyɛɛ gbɛjegbɛhi a nɔ. Se domi nɛ a do ɔ yi otsi nɛ hiɔ ko sɛ a kpɛti. Hiɔ nɛ ɔ ba gbe nihi babauu pe nihi nɛ a kɛ tu nguahi gbe mɛ ngɛ ta a mi ɔ.

A tsɛɛ hiɔ nɛ ɔ ke Spania aja. Aja nɛ ɔ nu ta buli ngɛ France ngɛ June jeha 1918 ɔ mi. E kɛ we kulaa nɛ hiɔ nɛ ɔ gbe nihi babauu. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, ngɛ nyɔhiɔ bɔɔ ko pɛ mi ɔ, aja nɛ ɔ gbe Amerika ta buli babauu ngɛ France po pe Amerika ta buli nɛ a nɔ ngɛ tu nya a. Benɛ ta a ba nyagbe ɔ, ta buli nɛ aja nɛ ɔ nu mɛ ɔ kpale a se kɛ ho a ma mi ya. E kɛ we kulaa nɛ a kɛ hiɔ nɛ ɔ sã nihi ngɛ je kɛ wɛ.

Benɛ ta a ba nyagbe ɔ, hwɔ kɛ ohia hu ba mahi fuu a nɔ. Benɛ ta a ke e baa nyagbe ngɛ jeha 1918 ɔ mi ɔ, hwɔ ba Europa mahi fuu a nɔ. Benɛ e ke e suu jeha 1923 ɔ, sika nɛ Germanybi yeɔ jua gbo kulaa. Ngɛ jeha ekpa se ɔ, ohia ba mahi tsuo nɛ ngɛ je ɔ mi ɔ a nɔ. Nyagbe ɔ, ngɛ jeha 1939 ɔ mi ɔ, je mi ta nɛ ji enyɔne ɔ hu fɛ. Ngɛ blɔ ko nɔ ɔ, e ji kekle je mi ta a nɔ tsami. Mɛni ha nɛ haomi ɔmɛ ba nɔtonɔto jã a?

NYAGBE LIGBI ƆMƐ A HE OKADI

Baiblo gbami ha nɛ wa nu níhi nɛ ya nɔ ngɛ yinɔ sane mi ɔ a sisi, titli ɔ, Kekle Je Mi Ta a. Yesu Kristo gba fɔ si kaa be ko maa ba nɛ “ma maa te si ngɔ wo ma,” nɛ hwɔ kɛ gbenɔ hiɔ maa pɔhe ngɛ zugba a nɔ. (Mateo 24:3, 7; Luka 21:10, 11) E tsɔɔ  e kaseli ɔmɛ kaa haomi nɛ ɔmɛ ji nyagbe ligbi ɔmɛ a he okadi. A tsɔɔ ní nɛ ɔmɛ a mi fitsofitso ngɛ Kpojemi womi ɔ mi. Kpojemi womi ɔ tsɔɔ kaa a hwu ta ko ngɛ hiɔwe nɛ enɛ ɔ kɛ haomi ba zugba a nɔ.—Hyɛ daka nɛ e yi ji,  “A Hwu Ta Ngɛ Zugba a Nɔ Nɛ A Hwu Ta Ngɛ Hiɔwe.”

Jehanɛ se hu ɔ, Kpojemi womi ɔ tu okpɔngɔ nɔ hili eywiɛ komɛ a he munyu. Okpɔngɔ nɔ hili nɛ ɔmɛ a kpɛti nihi etɛ peeɔ haomihi nɛ Yesu gba kɛ fɔ si ɔ he okadi. Haomi nɛ ɔmɛ ji ta, hwɔ, kɛ gbenɔ hiɔ. (Hyɛ daka nɛ e yi ji,  “Anɛ Okpɔngɔ Nɔ Hili Eywiɛ Ɔmɛ Ngɛ Ní Tsue Niinɛ Lo?”) Ngɛ anɔkuale mi ɔ, kekle je mi ta a ngɔ haomi kɛ ba, nɛ haomi ɔ nya bɛ si lolo. Baiblo ɔ tsɔɔ kaa Satan ji nɔ nɛ ngɔ haomi nɛ ɔmɛ kɛ ba. (1 Yohane 5:19) Anɛ a maa ku Satan nya la ligbi ko lo?

Kpojemi womi ɔ wo wa bua kaa ‘be bɔɔ kɛkɛ nɛ piɛ ha Satan.’ (Kpojemi 12:12) Enɛ ɔ heje nɛ e mi mi fu wawɛɛ nɛ e kɛ haomihi fuu ngɛ zugba a nɔ bae ɔ nɛ. Se haomihi nɛ waa kɛ ngɛ kpee ngɛ zugba a nɔ ɔ hu ji odase yemi nɛ tsɔɔ kaa e be kɛe kulaa nɛ a ma kpata Satan hɛ mi.

 A MA KPATA ABOSIAMI NÍTSUMI ƆMƐ A HƐ MI

Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Kekle Jemi Ta a tsake níhi a hɛ mi ngɛ je ɔ mi. E kɛ tahi kɛ atua tsɔmihi ba, nɛ nihi he we adesa nɔ yeli yi hu. Jehanɛ se hu ɔ, lɔɔ maa nɔ mi kaa a sake Satan kɛ je hiɔwe ba fɔ zugba a nɔ niinɛ. (Kpojemi 12:9) Enɛ ɔ ha nɛ Satan nɛ ji je ɔ nɔ yelɔ ɔ, kɛ yiwutso ngɛ je ɔ kudɔe, ejakaa e le kaa be nɛ a kɛ ma kpata e hɛ mi ɔ su si ta. Ke a kpata e hɛ mi ɔ, haomihi tsuo nɛ Kekle Je Mi Ta a kɛ ba a se maa po.

Kaa bɔnɛ Baiblo gbami tsɔɔ ɔ, o ma nyɛ ma ná nɔ́ mi mami kaa e be kɛe kulaa nɛ Yesu Kristo nɛ ji wa hiɔwe Matsɛ ɔ ‘ma kpata abosiami nítsumi ɔmɛ a hɛ mi.’ (1 Yohane 3:8) Nimli ayɔhi abɔ ngɛ sɔlee nɛ Mawu Matsɛ Yemi ɔ nɛ ba. Anɛ mo hu o sɔleɔ jã lo? Matsɛ Yemi nɛ ɔ ma ha nɛ anɔkualetsɛmɛ maa pee Mawu suɔmi nya ní ngɛ zugba a nɔ, se pi Satan suɔmi nya ní hu. (Mateo 6:9, 10) Ngɛ Mawu Matsɛ Yemi ɔ sisi ɔ, a be je mi ta ko hwue hu. Ta hwumi se maa po kulaa! (La 46:9) Moo kase Matsɛ Yemi nɛ ɔ he ní, konɛ benɛ nɛ tue mi jɔmi ma hi zugba a nɔ ɔ, mo hu o hi je mi nɛ o na!—Yesaya 9:6, 7.