Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ  |  January 2014

 HƐ MI MUNYU | ANƐ KE NƆ KO GBO Ɔ KƐKƐ E TA LO?

Gbenɔ Kɛ̃ɛ̃ ɔ

Gbenɔ Kɛ̃ɛ̃ ɔ

Nihi fuu sume kaa a maa tu gbenɔ he munyu. Se kɛ yaa kɛ yaa a, wɔ tsuo wa ma nyɛ ma gbo. Gbenɔ kɛ̃ɛ̃ ɔ nya yee nɔ wawɛɛ nitsɛ.

Nɔ ko be nyɛe ma de ke nihi gbo ngɛ e nɔ hluu lɔɔ heje ɔ, ke nɔ ko gbo lɛ po ɔ, e hɛwi lɛ hu. Gbenɔ yeɔ nɔ wawɛɛ nitsɛ titli ke e ya pee o tsɛ aloo o nyɛ, o huno aloo o yo, aloo o bi. Eko ɔ, gbenɔ ma ba ná wa he nɔ ko tlukaa aloo waa kɛ mɛ maa hi si be kɛkɛɛ loko a ma gbo. Nɔ ɔ gbo si wɔ mla jio, waa kɛ lɛ hi si be kɛkɛɛ loko e gbo jio, ke e gbo ɔ, e dɔɔ wɔ wawɛɛ nitsɛ, nɛ e haa nɛ wa yeɔ aywilɛho saminya.

Antonio nɛ e papaa ya ná lɔle oslaa nɛ e gbo ɔ de ke: “E ngɛ kaa nɔ́ nɛ nɔ ko ba ngmɛ o tsu nya nɛ e wo safe ɔ kɛ je. O be nyɛe maa sɛ tsu ɔ mi. O yi mi pɛ nɛ o ma susu. Si himi nɛ ba ná mo ji nɛ ɔ nɛ. Akɛnɛ e ji si himi nɛ o bua jɔɛ he heje ɔ, eko ɔ, o maa bɔ mɔde kaa o ma je o juɛmi ngɛ nɔ, se nɔ́ ko be nɛ o ma nyɛ maa pee ngɛ he.”

Benɛ Dorothy ye jeha 47 ɔ, e huno gbo je e he. Dorothy ma e juɛmi nya si kaa e ma hla sane bimi komɛ a heto. E ji “Sunday school” ní tsɔɔlɔ. Enɛ ɔ he ɔ, e susu kaa ke nɔ ko gbo ɔ, pi lɔɔ ji e nyagbe. Se e li nɔ́ tutuutu nɛ baa ngɛ gbenɔ se. E yaa Anglikan sɔlemi. Lɔɔ he ɔ, e bi Anglikan osɔfo ɔ ke: “Ke nɔmlɔ gbo ɔ, jije e yaa.” Osɔfo ɔ ha lɛ heto ke: “Nɔ ko nɔ ko li. Hwɔɔ se kɛkɛ wa maa le.”

Anɛ hwɔɔ se loko wa maa le lo? Anɛ blɔ ko ngɛ nɛ wa ma nyɛ maa gu nɔ kɛ le kaa ke nɔ ko gbo ɔ, hɛ kɛ nɔ fɔmi ko ngɛ kɛ ha lɛ lo?