Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ—Nɔ́ Nɛ A Maa Kase  |  October 2015

E Hi Ha Mi Kaa I Hɛ Kɛ Su Mawu He

E Hi Ha Mi Kaa I Hɛ Kɛ Su Mawu He

BENƐ i ye jeha nɛɛ ɔ, i nyɛ we ma ka hu. Amlɔ nɛ ɔ, i ye jeha 43, nɛ ye kami tsuo ji gugue fã. Benɛ ye fɔli yɔse kaa i be kae hu ɔ, a wo mi he wami kaa ma tsu ní wawɛɛ konɛ lɔ ɔ nɛ je ye juɛmi ngɛ ye kami ɔ nɔ. Bɔ nɛ pee nɛ ma ko hi ye kami ɔ he susue ɔ, i bɔni tso yiblii juami ngɛ wa we agbo ɔ nya. Bɔ nɛ i to ní ɔmɛ ha a ngɛ fɛu. Lɔ ɔ haa nɛ nihi fuu ba heɔ ní ngɛ ye dɛ.

Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ní nɛ i tsu wawɛɛ ɔ tsakee we nɔ́ ko. Bɔ nɛ i ngɛ ɔ, jã nɔuu nɛ i ngɛ. Ní tsɔwitsɔwi komɛ nɛ nɔ tsuaa nɔ nyɛɔ peeɔ ɔ, imi lɛɛ e peemi yeɔ ha mi. Eko ji kaa ke nɔ ko ma he nɔ́ nɛ ma je ngɛ hiɔwe ha lɛ. E ngɛ kaa nɔ́ nɛ nɔ́ tsuaa nɔ́ nɛ bɔle mi ɔ, a pee kɛ ha nihi nɛ a ka pe mi kulaa. E haoɔ mi wawɛɛ kaa i ka we, se benɛ i ye jeha 14 ɔ, níhi tsake.

Ligbi ko ɔ, yihi enyɔ nɛ a ji Yehowa Odasefohi ɔ ba he tso yiblii ngɛ ye dɛ nɛ a tsɔɔ kaa a suɔ nɛ a kɛ mi nɛ kase Baiblo ɔ. E kɛ we kulaa nɛ i ba na kaa Yehowa kɛ e yi mi tomi ɔ nɛ ma le ɔ he hia kulaa pe kami nɛ ma ka. Enɛ ɔ ye bua mi wawɛɛ. La 73:28 ɔ ji ngmami ko nɛ i ba le nɛ i fiɛ we he kulaa. Ngmami nɛ ɔ kekleekle fã a de ke: “E hi kaa ma hɛ kɛ su Mawu he.”

Tlukaa a, wa weku ɔ hia kɛ je Côte d’Ivoire kɛ ho Burkina Faso ya. Ngɛ Côte d’Ivoire a, nihi pɔɔ mi nami ngɛ ye tso yiblii tsuapo ɔ mi. Se ngɛ he nɛ wa hia kɛ ho nɛ ɔ, nɔ ko nɔ ko li mi ngɛ lejɛ ɔ. Nihi fuu ngɛ lejɛ ɔ nɛ a nɛ nɔmlɔ kpiti kaa imi hyɛ, lɔ ɔ he ɔ, ke a na mi ɔ, e peeɔ mɛ nyakpɛ. Ke nihi na mi ɔ, a hyɛɔ mi wawɛɛ, enɛ ɔ he ɔ daa nɛ ɔ, i ngɛ tsu mi. Enɛ ɔ ha nɛ i kai kaa e hi kaa ma hɛ kɛ su Yehowa he. I ngma sɛ womi kɛ ho Yehowa Odasefohi a ní tsumi kɔni ɔ ya, nɛ a ha mi nɔ ko nɛ e kɛ mi ma nyɛ maa kase Baiblo ɔ. Nɔ ɔ ji ma se sane kpakpa fiɛɛlɔ. A tsɛɛ lɛ ke Nani. E kɛ moto nyafii ko lɛ ba slaa mi.

Zu hiɛ fuu ngɛ wa blɔ ɔmɛ a nɔ, enɛ ɔ he ɔ, blɔ ɔmɛ a nɔ saneɔ. Ke e su hiɔmi nɛmi be ɔ, blɔ ɔmɛ a nɔ woɔ mɔsɔ. Ke Nani ma ye ngɔ nɛ waa kase ní ɔ, e kɛ moto ɔ nɔɔ si si abɔ. Ngɛ enɛ ɔ tsuo se ɔ, e kɔni mi jɔ̃ we. Ligbi ko ɔ, e de mi ke e suɔ kaa e kɛ mi maa ya asafo mi kpe. I yɔse kaa enɛ ɔ ma bi nɛ ma je kpo, nɛ ke i je kpo hu ɔ, nihi maa muɔɔ a hɛngmɛ pue ye nɔ. Jehanɛ hu ɔ, ke i hi e se ngɛ moto ɔ nɔ ɔ, wa mi maa jiɔ wawɛɛ nɛ moto ɔ kudɔmi maa ye. Se ngɛ kulaa se ɔ, i kplɛɛ nɔ kaa ma ya. I kai ngmami nɛ i fiɛ we he ɔ fã nɛ ji enyɔne ɔ. E de ke: ‘Ma ya sa we ngɛ Nyɔmtsɛ Yehowa ngɔ.’

 Be komɛ ɔ, ke i kɛ Nani wa yaa asafo mi kpe ɔ, wa nɔɔ si ngɛ mɔsɔ mi, se akɛnɛ wa suɔ kaa wa maa ya he je ɔ, wa kɔni mi wui nyu. Nihi nɛ a ngɛ Matsɛ Yemi Asa a nɔ ɔ jeɔ suɔmi kpo kɛ haa mi nɛ a kɛ bua jɔmi nyaa ye he, se nihi nɛ a ngɛ ma a mi ɔ lɛɛ a muɔɔ a hɛngmɛ kɛ pueɔ ye nɔ! Nyɔhiɔ nɛɛ se ɔ, i ha nɛ a baptisi mi.

Ngmami nɛ i fiɛ we he ɔ e fã nɛ ji etɛne ɔ de ke, “Ma sɛɛ níhi nɛ e pee ɔ tsuo.” I le kaa fiɛɛmi ní tsumi he maa wa ha mi wawɛɛ nitsɛ. Loloolo ɔ, i kaiɔ kekleekle ligbi nɛ i ya wehi a mi fiɛɛmi ɔ. Jokuɛwi kɛ nikɔtɔmahi tsuo ngɛ mi hyɛe totooto, nɛ a ngɛ ye se nyɛɛe, nɛ a ngɛ ye he fɛu yee. E gba ye nya wawɛɛ, se benɛ i kai kaa mɛ hu a hia Paradeiso ɔ kaa bɔ nɛ imi hu i hia a, i nyɛ nɛ i to ye tsui si.

Bɔ nɛ pee nɛ ma ná fiɛɛmi ní tsumi ɔ gbɔjɔɔ bɔɔ ɔ, ye nine su baisikle nane etɛtsɛ ko nɛ a kɛ nine hluiɔ ɔ nɔ. Ke i kɛ nɔ ko ya fiɛɛmi nɛ wa su yoku ko he ɔ, nɔ ɔ tsitsɛɛɔ ye se kɛ kuɔɔ, nɛ ke wa ma kple ɔ, wɔ tsuo wa hiɔ nɔ. E ngɛ mi kaa sisije ɔ, i ná we fiɛɛmi ní tsumi ɔ gbɔjɔɔ mohu lɛɛ, se e kɛ we kulaa nɛ ye bua ba jɔ he wawɛɛ. Lɔ ɔ ha nɛ ngɛ jeha 1998 mi ɔ, i kɛ ye he wo daa blɔ gbami ní tsumi ɔ mi.

I kɛ nihi fuu kase Baiblo ɔ, nɛ a kpɛti nihi eywiɛ ha nɛ a baptisi mɛ. Imi nitsɛ ye nyɛmimɛ yihi hu ba kplɛɛ anɔkuale ɔ nɔ! Ke i nu bɔ nɛ nihi ngɛ hɛ mi yae ha a, lɔ ɔ woɔ mi he wami be mi nɛ he wami womi he hia mi. Ligbi ko nɛ aslã nu mi ɔ, ye nine su sɛ womi ko nɔ kɛ je Côte d’Ivoire. I kɛ Burkina Faso no ko nɛ e ngɛ yunivɛsiti yae je Baiblo mi ní kasemi sisi ngɛ sinya nya nɛ pee se ɔ, i kɛ lɛ ha nyɛminyumu ko konɛ e kɛ lɛ nɛ tsa nɔ. Pee se ɔ, sukuu no nɛ ɔ hia kɛ ho Côte d’Ivoire ya. Ye bua jɔ benɛ i nu kaa e ji fiɛɛlɔ nɛ a baptisii we lɛ lolo ɔ!

Kɛ i plɛɔ kɛ hyɛɔ ye he ha kɛɛ? Kuu ko nɛ yeɔ bua nihi nɛ kpa ngɛ a he ɔ, tsɔɔ mi ní kpɛmi. Tsɔɔlɔ ɔ kake na bɔ nɛ i tsuɔ ní ha a, nɛ e de ke, “E sa nɛ waa tsɔɔ mo bɔ nɛ a peeɔ jale ha.” Niinɛ hu ɔ, a tsɔɔ mi. Amlɔ nɛ ɔ, i peeɔ níhi a he fɔmi jale kɛ he dumi jale. Nihi a bua jɔ ye jale ɔ he, nɛ a jeɔ yi kɛ haa ni kpahi. Ke nɔ ko hia jale ɔ eko ɔ, imi nitsɛ i ngɔɔ kɛ fɔɔ moto nane etɛtsɛ nɔ kɛ ya haa lɛ.

Aywilɛho sane ji kaa ngɛ jeha 2004 ɔ mi ɔ, i kpa daa blɔ gbami ní tsumi ɔ tsumi, ejakaa ye se tso ba bɔni mi yemi wawɛɛ. Se loloolo ɔ, i pɔɔ fiɛɛmi yami.

Nihi deɔ ke daa nɛ ɔ, muɔ ngɛ ye nya he. I na kaa e sa nɛ ye bua nɛ jɔ, ejakaa e hi ha mi kaa i hɛ kɛ su Mawu he.—Sarah Maiga nya mi munyu.