Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ—Nɔ́ Nɛ A Maa Kase  |  January 2015

Nɔ́ He Je Nɛ Wa Yeɔ Nyɔmtsɛ ɔ Gbɔkuɛ Niye Ní ɔ

Nɔ́ He Je Nɛ Wa Yeɔ Nyɔmtsɛ ɔ Gbɔkuɛ Niye Ní ɔ

“Nyɛɛ pee enɛ ɔ nɛ nyɛ kɛ kai mi.”—1 KORINTO BI 11:24.

1, 2. Ngɛ Nisan 14, jeha 33 ɔ gbɔkuɛ ɔ, mɛni Yesu pee? (Moo hyɛ foni nɛ ngɛ ní kasemi ɔ sisije ɔ.)

JE JƆ ngɛ Yerusalem. Jamɛ a ligbi ɔ ji Nisan ligbi 14 ngɛ jeha 33 ɔ mi. Jamɛ a be ɔ mi ɔ, nyɔhiɔ ɔ wa. Yesu kɛ e bɔfo ɔmɛ ye Hetsɔmi gbijlɔ ɔ. Gbijlɔ nɛ ɔ ha nɛ nihi kaiɔ bɔ nɛ Yehowa plɛ kɛ kpɔ Israel bi ɔmɛ kɛ je Egipt jeha 1,500 nɛ be ɔ. Lɔ ɔ se ɔ, Yesu kɛ e bɔfo anɔkualetsɛmɛ 11 ɔ ye niye ní klɛdɛɛ ko. E kaseli ɔmɛ maa ya nɔ maa ye niye ní klɛdɛɛ nɛ ɔ daa jeha konɛ a kɛ kai e gbenɔ ɔ.Mateo 26:1, 2.

2 Yesu sɔle, nɛ e ngɔ abolo nɛ masa be mi kɛ ha e kaseli ɔmɛ nɛ e de ke: “Nyɛ he nɛ nyɛɛ ye!” Lɔ ɔ se ɔ, e ngɔ wai kɛ kplu ɔ nɛ e sɔle ekohu, nɛ e de ke: “Nyɛ tsuo nyɛɛ nu.” (Mateo 26:26, 27) Abolo ɔ kɛ wai ɔ hɛɛ sisi numi klɛdɛɛ ko. Yesu bɔfo anɔkualetsɛmɛ ɔmɛ kase níhi fuu jamɛ a gbɔkuɛ klɛdɛɛ ɔ.

3. Mɛni sane bimihi a he wa ma susu ngɛ ní kasemi nɛ ɔ mi?

 3 Yesu suɔ nɛ e kaseli ɔmɛ nɛ a kai e gbenɔ ɔ daa jeha. Pee se ɔ, a wo gbijlɔ nɛ ɔ biɛ ke ‘Nyɔmtsɛ ɔ Gbɔkuɛ Niye Ní ɔ,’ aloo Kaimi ɔ. (1 Korinto Bi 11:20) Eko ɔ, ni komɛ ma bi sanehi nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ. Mɛni he je nɛ e sa kaa wa kai Yesu gbenɔ ɔ? Mɛni abolo ɔ kɛ wai ɔ daa si kɛ ha? Mɛni blɔ nɔ wa maa gu kɛ dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ? Mɛnɔmɛ lɛ e sa kaa a ye abolo ɔ eko, nɛ a nu wai ɔ hu eko? Nɛ mɛni Kristofohi peeɔ kɛ tsɔɔ kaa a bua jɔ hɛ nɔ kami nɛ a ngɛ ɔ he?

NƆ́ HE JE NƐ WA KAIƆ YESU GBENƆ Ɔ

4. Mɛni Yesu gbenɔ ɔ ma nyɛ ma ha nɛ wa ma ná?

4 Akɛnɛ Adam pee yayami he je ɔ, e kɛ yayami kɛ gbenɔ sã wɔ. (Roma Bi 5:12) Adesa ko be nɛ e ye mluku, enɛ ɔ he ɔ, nɔ ko be nyɛe maa wo Mawu hiɔ nɛ maa su e wami aloo ni kpahi a wami nya. (La 49:6-9) Se Yesu ngɔ e wami nɛ ye mluku ɔ kɛ ha Mawu kaa kpɔmi nɔ́ ngɛ wa he je. Enɛ ɔ nɛ Yesu pee ɔ ma nyɛ ma ha nɛ wa ma ná neneene wami, nɛ wa maa ye wa he ngɛ yayami kɛ gbenɔ he.Roma Bi 6:23; 1 Korinto Bi 15:21, 22.

Wa bua jɔ nɔ́ nɛ Mawu kɛ Yesu pee kɛ ha wɔ ɔ he wawɛɛ nitsɛ!

5. (a) Kɛ wa plɛ kɛ le kaa Mawu kɛ Yesu suɔ wɔ kɛɛ? (b) Mɛni he je nɛ e sa kaa waa ya Kaimi ɔ?

5 Kpɔmi nɔ́ ɔ nɛ Mawu ha wɔ ɔ tsɔɔ kaa e suɔ adesahi. (Yohane 3:16) Yesu hu ngɔ e wami kɛ ha ngɛ wa he je kɛ tsɔɔ kaa e suɔ wɔ. Loko Yesu maa ba zugba a nɔ po ɔ, e ‘náa nimli adesahi tsuo a he bua jɔmi.’ (Abɛ 8:30, 31) Wa bua jɔ nɔ́ nɛ Yehowa kɛ Yesu pee kɛ ha wɔ ɔ he wawɛɛ nitsɛ! Enɛ ɔ he ɔ, wa buɔ Yesu fami nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ tue. E de ke: “Nyɛɛ pee enɛ ɔ nɛ nyɛ kɛ kai mi.” Lɔ ɔ he nɛ wa yaa Kaimi ɔ nɛ.1 Korinto Bi 11:23-25.

NƆ́ NƐ ABOLO Ɔ KƐ WAI Ɔ DAA SI KƐ HA

6. Mɛni wa le ngɛ abolo ɔ kɛ wai ɔ nɛ a kɛ yeɔ Kaimi ɔ he?

6 Benɛ Yesu kɛ e bɔfo ɔmɛ ngɛ nyagbe ní ɔ yee ɔ, Yesu gui nyakpɛ blɔ ko nɔ kɛ tsake abolo ɔ kɛ pee e nɔmlɔ tso, aloo wai ɔ kɛ pee e muɔ. E de ngɛ abolo ɔ he ke: “Enɛ ɔ daa si kɛ ha ye nɔmlɔ tso ɔ.” E de ngɛ wai ɔ hu he ke: “Enɛ ɔ daa si kɛ ha ‘ye muɔ nɛ a ngɔ kɛ sɔu somi ɔ nya’ nɛ a kɛ ma pue si ha nihi babauu ɔ.” (Marko 14:22-24NW) E ngɛ heii kaa abolo ɔ kɛ wai ɔ daa si kɛ ha nɔ́ ko.

7. Mɛni abolo nɛ masa be mi ɔ daa si kɛ ha?

7 Ngɛ jamɛ a gbɔkuɛ klɛdɛɛ ɔ nɔ ɔ, Yesu ngɔ abolo nɛ masa be mi nɛ a kɛ ye Hetsɔmi ɔ eko kɛ tsu ní. (2 Mose 12:8) Be komɛ ɔ, ke Baiblo ɔ tu masa he munyu ɔ, e daa si kɛ ha yayami. (Mateo 16:6, 11, 12; Luka 12:1) Abolo nɛ masa be mi, nɛ Yesu kɛ tsu ní ɔ daa si kɛ ha e nɔmlɔ tso nɛ yayami ko be he ɔ. (Hebri Bi 7:26) Enɛ ɔ he nɛ waa kɛ abolo nɛ masa be mi yeɔ Kaimi ɔ nɛ.

8. Mɛni wai ɔ daa si kɛ ha?

8 Wai ɔ nɛ Yesu kɛ tsu ní ɔ daa si kɛ ha e muɔ, loo e wami. Mwɔnɛ ɔ hu ɔ,  wai nɛ waa kɛ yeɔ Kaimi ɔ daa si kɛ ha Yesu muɔ, aloo e wami ɔ. Yesu gbo ngɛ Golgata ngɛ Yerusalem ma a se, nɛ e kɛ e wami ha ngɛ wa he je ‘konɛ a ngɔ wa he yayami ɔmɛ ngɔ pa wɔ.’ (Mateo 26:28; 27:33) Ke wa bua jɔ nike ní nɛ he jua wa nɛ ɔ he ɔ, daa jeha a, wa ti nɔ tsuaa nɔ ma dla e he kɛ ha Kaimi ɔ. Mɛni blɔ nɔ wa maa gu kɛ pee jã?

BLƆ KOMƐ A NƆ NƐ WA MAA GU KƐ DLA WA HE

9. (a) Mɛni he je nɛ e sa kaa waa kane Kaimi ɔ he Baiblo ngmami ɔmɛ ɔ? (b) Kɛ o naa kpɔmi nɔ́ ɔ ha kɛɛ?

9 Blɔ kake nɛ wa maa gu nɔ kɛ dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ ji, nɛ́ wa maa kane Kaimi ɔ he Baiblo ngmamihi nɛ ngɛ Mo Susu Ngmami ɔ He Daa Ligbi womi ɔ mi ɔ. Ke wa kane ngmami nɛ ɔmɛ, lɔ ɔ ma ha nɛ wa ma susu níhi nɛ Yesu pee benɛ e piɛ bɔɔ nɛ e ma gbo ɔ a he. * (Hyɛ sisi ningma.) Nyɛmiyo ko ngma ke: ‘Wa hyɛɔ Kaimi ɔ blɔ. Daa jeha a, Kaimi ɔ peeɔ slɔɔto ko. I kai benɛ ye papaa gbo ɔ. Benɛ i hyɛ ye tsɛ nɛ i suɔ lɛ ɔ nɛ e fɔɔ si ɔ, lɔ ɔ ha nɛ ye bua jɔ kpɔmi nɔ́ ɔ he wawɛɛ. I le ngmami ɔmɛ tsuo, nɛ i le bɔ nɛ ma plɛ kɛ tsɔɔ nihi ngmami ɔmɛ a nya ha! Se benɛ nɔ gbo mi ɔ loko ye bua jɔ nɔ́ nɛ kpɔmi nɔ́ nɛ e he hia nɛ ɔ ma ha nɛ adesahi ma ná a he.’ Ke wa susu bɔ nɛ Yesu afɔle sami ɔ maa ye bua wa ti nɔ tsuaa nɔ ha a he ɔ, lɔ ɔ maa ye bua wɔ konɛ wa dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ.

Ke wa nyɛɛ blɔ nya nɛ a to kɛ ha Kaimi ɔ he Baiblo kanemi ɔ se ɔ, lɔ ɔ tsɔɔ kaa wa ngɛ wa he dlae kɛ ha Kaimi ɔ (Hyɛ kuku 9)

10. Mɛni hu wa ma nyɛ maa pee kɛ dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ?

10 Blɔ kpa ko hu nɛ wa ma nyɛ maa gu nɔ kɛ dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ ji, nɛ́ waa kɛ be fuu maa ya fiɛɛmi, konɛ waa fɔ nihi fuu nine kɛ ba Kaimi ɔ. Wa ma nyɛ ma sɔmɔ kaa blɔ gbali a wali. Ke waa kɛ nihi sɛɛ Mawu, kɛ e Bi ɔ, kɛ neneene wami he hɛ nɔ kami nɛ wa ngɛ ɔ he ní ɔ, wa tsui maa nɔ wa mi kaa wa  nyɛ tsu nɔ́ nɛ Mawu suɔ kaa wa tsu ɔ.La 148:12, 13.

11. Mɛni he je nɛ Paulo de ke Korinto bi ɔmɛ a ti ni komɛ ye abolo ɔ, nɛ a nu wai ɔ bɔ nɛ sɛ ngɛ Kaimi ɔ sisi ɔ?

11 Ke wa ngɛ wa he dlae kɛ ha Kaimi ɔ, e sa nɛ wa susu munyu nɛ Paulo ngma ya ha Kristofohi nɛ a hi Korinto ɔ he. (Kane 1 Korinto Bi 11:27-34.) E tsɔɔ kaa ke nɔ ko ye abolo ɔ eko, aloo e nu wai ɔ eko bɔ nɛ sɛ ɔ, ‘e pee yayami kɛ si Nyɔmtsɛ ɔ nɔmlɔ tso ɔ, kɛ e muɔ ɔ.’ Enɛ ɔ he ɔ, ke nɔ ko nɛ a pɔ lɛ nu kɛ e he wo je mi bami yaya ko mi, nɛ e ye abolo ɔ eko nɛ e nu wai ɔ eko ɔ, “Mawu maa gbla e tue.” Ngɛ Paulo be ɔ mi ɔ, Korinto bi ɔmɛ a ti nihi fuu ngɔ a he kɛ wo je mi bami yaya mi. Eko ɔ, a ti ni komɛ yeɔ ní nɛ a nuɔ ní tsɔ loko a yaa Kaimi ɔ sisi, aloo ke a ngɛ Kaimi ɔ yee ɔ, a yeɔ ní nɛ a nuɔ ní tsɔ, nɛ lɔ ɔ haa nɛ mahe deɔ mɛ. A je we bumi kpo kɛ ha ní peemi ɔ, enɛ ɔ he ɔ, ke a ye abolo ɔ nɛ a nu wai ɔ, Mawu bua jɔɛ he.

12. (a) Mɛni he Paulo ngɔ Kaimi ɔ kɛ to? Mɛni kɔkɔ e bɔ nihi nɛ a yeɔ abolo ɔ nɛ a nuɔ wai ɔ eko ɔ? (b) Ke nɔ ko nɛ e yeɔ abolo ɔ eko nɛ e nuɔ wai ɔ eko pee yayami nɛ hɛdɔ ngɛ he ɔ, mɛni e sa kaa e pee?

12 Paulo ngɔ Kaimi ɔ kɛ to niye ní he. E bɔ nihi nɛ a yeɔ abolo ɔ nɛ a nuɔ wai ɔ kɔkɔ ke: “Nyɛ be nyɛe maa nu Nyɔmtsɛ ɔ kplu ɔ nɛ́ nyɛ ma ya nu mumi yayamihi hu a kplu. Nyɛ be nyɛe maa ye ní ngɛ Nyɔmtsɛ ɔ we okplɔɔ ɔ he, nɛ nyɛɛ kɛ mumi yayamihi hu maa ye ní.” (1 Korinto Bi 10:16-21) Ke nɔ ko nɛ e yeɔ abolo ɔ eko, nɛ́ e nuɔ wai ɔ eko ɔ pee yayami nɛ hɛdɔ ngɛ he ɔ, e sa nɛ e ya na asafo mi nikɔtɔma amɛ nɛ a ye bua lɛ. (Kane Yakobo 5:14-16.) Ke e ní peepee tsɔɔ kaa e pia e he niinɛ ɔ, lɛɛ ke e ye abolo ɔ nɛ e nu wai ɔ eko ngɛ Kaimi ɔ sisi ɔ, lɔ ɔ tsɔɔ we kaa e je we bumi kpo kɛ ha Yesu afɔle sami ɔ.Luka 3:8.

E sɛ nɛ waa pee nɔ́ ko kɛ tsɔɔ kaa wa bui Yesu afɔle sami ɔ

13. Mɛni he je nɛ sa kaa waa sɔle ngɛ hɛ nɔ kami nɛ Mawu ha wɔ ɔ he ɔ?

13 Nɔ́ kpa ko hu nɛ wa ma nyɛ maa pee kɛ dla wa he kɛ ha Kaimi ɔ ji, nɛ́ wa maa sɔle, nɛ wa ma pue wa yi mi tɛ ngɛ hɛ nɔ kami nɛ Mawu ha wa ti nɔ tsuaa nɔ ɔ he. E sɛ nɛ waa pee nɔ́ ko kɛ tsɔɔ kaa wa bui Yesu afɔle sami ɔ. Enɛ ɔ he ɔ, ke wa be nɔ mi mami nitsɛnitsɛ kaa wa piɛɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ a he ɔ, wa yi abolo ɔ eko, nɛ wa nui wai ɔ hu eko. Ke jã a, lɛɛ mɛnɔmɛ nɛ e sa kaa a ye abolo ɔ eko nɛ a nu wai ɔ eko?

MƐNƆMƐ NƐ SA KAA A YE ABOLO Ɔ EKO NƐ A NU WAI Ɔ EKO?

14. Akɛnɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ lɛ a kɛ mɛ so somi ehe ɔ he je ɔ, ke a ya Kaimi ɔ, mɛni a peeɔ?

14 Nihi nɛ a yeɔ abolo ɔ eko nɛ a nuɔ wai ɔ eko ɔ ngɛ nɔ mi mami kaa a piɛɛ nihi nɛ a kɛ mɛ so somi ehe ɔ a he. Yesu de ngɛ wai ɔ he ke: ‘Kplu nɛ ɔ daa si kɛ ha Mawu somi he ɔ nɛ a kɛ ye muɔ sɔu nya a.’ (1 Korinto Bi 11:25) Yehowa kɛ Israel bi ɔmɛ so Mlaa somi ɔ, se pee se ɔ, e tsɔɔ kaa e maa ngɔ somi ehe ko kɛ da lɔ ɔ nane mi. (Kane Yeremia 31:31-34.) Mawu kɛ nihi nɛ a pɔ  mɛ nu ɔ lɛ so somi nɛ ɔ nɛ. (Galatia Bi 6:15, 16) Yesu gbenɔ ɔ ma somi nɛ ɔ nɔ mi. (Luka 22:20) Yesu ji somi ehe ɔ Mi Dalɔ. Nihi nɛ a pɔ mɛ nu nɛ a yeɔ anɔkuale nɛ a kɛ mɛ so somi ehe ɔ maa piɛɛ Yesu he kɛ ye matsɛ ngɛ hiɔwe.Hebri Bi 8:6; 9:15.

15. Mɛnɔmɛ nɛ a kɛ so Matsɛ Yemi ɔ he somi ɔ? Ke a ye anɔkuale ɔ, mɛni he blɔ a ma ná?

15 Nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ le kaa a kɛ mɛ so Matsɛ Yemi ɔ he somi. (Kane Luka 12:32.) Yesu kɛ e se nyɛɛli nɛ a pɔ mɛ nu nɛ a yeɔ anɔkuale, nɛ a “na nɔ́ kaa bɔ nɛ e na nɔ́ ɔ,” lɛ so somi nɛ ɔ nɛ. (Filipi Bi 3:10) Mwɔnɛ ɔ hu ɔ, a kɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu nɛ a yeɔ anɔkuale ɔ hu so somi nɛ ɔ. A maa piɛɛ Kristo he kɛ ye matsɛ ngɛ hiɔwe kɛ ya neneene. (Kpojemi 22:5) Enɛ ɔ he ɔ, e sa kaa a yeɔ abolo ɔ nɛ a nuɔ wai ɔ eko ngɛ Nyɔmtsɛ ɔ Gbɔkuɛ Niye Ní ɔ sisi.

16. Moo tsɔɔ Roma Bi 8:15-17 ɔ nya kpiti.

16 Nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ ngɛ nɔ mi mami nitsɛnitsɛ kaa Mawu bimɛ ji mɛ, nɛ a ma nyɛ maa ye abolo ɔ eko nɛ a maa nu wai ɔ eko. (Kane Roma Bi 8:15-17.) Paulo tsɔɔ kaa a faa kue kɛ ngmlaa ke: “Tsaatsɛ, Tsaatsɛ!” Aram munyungu nɛ a tsɔɔ sisi ke “Tsaatsɛ” nɛ Paulo kɛ tsu ní ɔ ngɛ kaa bɔ nɛ bi ko tsɛɛ e tsɛ ke “papaa” nɛ lɔ ɔ tsɔɔ kaa e suɔ e tsɛ ɔ, nɛ e buu lɛ ɔ. E tsɔɔ huɛ bɔmi klɛdɛɛ nɛ ngɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ kɛ Yehowa a kpɛti benɛ a ‘pee mɛ Mawu bimɛ’ ɔ. Mawu mumi ɔ kɛ mɛ nitsɛmɛ hu a mumi ɔ “yeɔ odase” kaa a ji Mawu bimɛ nɛ a pɔ mɛ nu, enɛ ɔ he ɔ, a yi mi pee we mɛ enyɔɔnyɔ. Lɔ ɔ tsɔɔ we kaa a sume nɛ a maa hi zugba a nɔ. A le kaa ke a ye anɔkuale kɛ ya si gbenɔ mi ɔ, a maa piɛɛ Yesu he kɛ ye Matsɛ ngɛ hiɔwe. A le hu kaa Yehowa nɛ ji nɔ klɔuklɔu ɔ ‘ha mɛ mumi klɔuklɔu ɔ,’ aloo e pɔ mɛ nu. Mwɔnɛ ɔ, Mawu bimɛ nɛ ɔmɛ nɛ a yibɔ ji 144,000 ɔ, a kpɛti nihi bɔɔ pɛ lɛ piɛ ngɛ zugba a nɔ. (1 Yohane 2:20; Kpojemi 14:1) A ba pee Yehowa bimɛ, enɛ ɔ he ɔ, a tsɛɛ lɛ ke, “Tsaatsɛ, Tsaatsɛ!”

O BUA NƐ JƆ HƐ NƆ KAMI NƐ BAIBLO Ɔ HA NƐ O NÁ A HE

17. Mɛni hɛ nɔ kami lɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ ngɛ? Kɛ a plɛ kɛ le kaa a pɔ mɛ nu kɛɛ?

17 Ke o ji Kristofo no nɛ a pɔ lɛ nu ɔ, o pɔɔ hiɔwe he hɛ nɔ kami nɛ o ngɛ ɔ nɔ ta womi ngɛ o sɔlemi mi. O kɛ Ngmami ɔ mi munyu ɔmɛ toɔ mo nitsɛ o he. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, ke Baiblo ɔ tu yo kpeemi nɛ maa ya nɔ ngɛ hiɔwe ngɛ Yesu kɛ e we “ayɛflo ɔ” a kpɛti ɔ he munyu ɔ, o le kaa e kɔɔ o he, nɛ o hyɛɔ jamɛ a be ɔ blɔ. (Yohane 3:27-29; 2 Korinto Bi 11:2; Kpojemi 21:2, 9-14) Aloo ke Baiblo ɔ tsɔɔ suɔmi nɛ ngɛ Mawu kɛ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ a kpɛti ɔ, o le kaa e kɛ mo ngɛ munyu tue. Jehanɛ hu ɔ, ke o kane blɔ tsɔɔmi ko ngɛ Mawu Munyu ɔ mi nɛ kɔɔ nihi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ a he titli ɔ, mumi klɔuklɔu ɔ yeɔ bua mo nɛ o kɛ tsuɔ ní. Mawu mumi klɔuklɔu ɔ kɛ mo hu o mumi ɔ “yeɔ odase” kaa o hɛ nɔ kami ji kaa o maa ya hiɔwe.

18. Mɛni hɛ nɔ kami nɛ “to kpa” amɛ ngɛ? Kɛ o peeɔ o ní ngɛ hɛ nɔ kami nɛ ɔ he ha kɛɛ?

18 Ke o piɛɛ “to kpa” amɛ a mi “nimli asafo” ɔ he ɔ, Mawu ha mo he blɔ konɛ o hi si ngɛ Paradeiso mi ngɛ zugba a nɔ kɛ ya neneene. (Kpojemi 7:9; Yohane 10:16) Kɛ o peeɔ o ní ngɛ  jɔɔmihi nɛ o ma ná hwɔɔ se ɔ he ha kɛɛ? Ke o susu níhi nɛ Baiblo ɔ de ngɛ Paradeiso nɛ maa ba hwɔɔ se ɔ he ɔ, o bua jɔɔ. O hyɛɔ blɔ kaa o kɛ o wekuli kɛ o huɛmɛ maa hi zugba a nɔ ngɛ tue mi jɔmi mi. O ngɛ be nɛ hwɔ, ohia, nɔ́ nami, hiɔ, kɛ gbenɔ se maa po ɔ blɔ hyɛe. (La 37:10, 11, 29; 67:6; 72:7, 16; Yesaya 33:24) O ngɛ blɔ hyɛe wawɛɛ kaa a ma tle o suɔli nɛ a gbo ɔ si. (Yohane 5:28, 29) O bua jɔ wawɛɛ kaa Yehowa ha nɛ o ná hɛ nɔ kami ko nɛ se be kaa kikɛ ɔ! E ngɛ mi kaa o yi abolo ɔ eko nɛ o nui wai ɔ eko lɛɛ, se o yaa Kaimi ɔ, ejakaa o bua jɔ Yesu kpɔmi afɔle sami ɔ he.

ANƐ O MAA YA KAIMI Ɔ EKO LO?

19, 20. (a) Mɛni e sa kaa o pee konɛ o nyɛ nɛ o hi si kɛ ya neneene? (b) Mɛni he je nɛ o maa ya Kaimi ɔ?

19 Loko o ma nyɛ maa hi si kɛ ya neneene ngɛ zugba a nɔ aloo ngɛ hiɔwe ɔ, ja o ná hemi kɛ yemi ngɛ Yehowa Mawu, Yesu Kristo, kɛ kpɔmi nɔ́ ɔ mi. Ke o ya Kaimi ɔ, mo susu hɛ nɔ kami nɛ o ngɛ ɔ, kɛ se nami agbo nɛ ngɛ Yesu gbenɔ ɔ he ɔ hu he. Ngɛ Soha, April 3, 2015 ɔ nɔ ɔ, ke pu nɔ si ɔ, nimli ayɔhi abɔ nɛ a ngɛ je kɛ wɛ maa ya Kaimi ɔ ngɛ Matsɛ Yemi Asahi a nɔ, loo ngɛ he kpahi.

20 Ke wa dla wa he kɛ to kaa wa maa ya Kaimi ɔ, lɔ ɔ ma ha nɛ wa bua maa jɔ Yesu kpɔmi afɔle sami ɔ he wawɛɛ. Ke o bu Kaimi ɔ he munyu nɛ a maa tu ɔ tue saminya a, lɔ ɔ maa wo mo he wami konɛ o je suɔmi kpo ha nihi. O kɛ mɛ maa tu suɔmi nɛ Yehowa ngɛ kɛ ha adesahi, kɛ e yi mi nɛ e to ha mɛ ɔ he munyu. (Mateo 22:34-40) Moo fia o pɛɛ si kaa o maa ya Kaimi ɔ eko.

^ kk. 9 Hyɛ Mawu Munyu ɔ Kasemi Womi ɔ, fã 16.