Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ  |  No. 3 2017

Ye bua jɔ kaa i náa be kɛ haa jokuɛwi nɛ a ngɛ asafo ɔ mi ɔ

 BAIBLO Ɔ TSAKEƆ NIHI A SI HIMI

I Suɔ Baseball Pe Nɔ́ Tsuaa Nɔ́!

I Suɔ Baseball Pe Nɔ́ Tsuaa Nɔ́!
  • JEHA NƐ A FƆ LƐ: 1928

  • HE NƐ E JE: COSTA RICA

  • BƆ NƐ E NGƐ HA BE KO NƐ BE: I KƐ YE HE WO BASEBALL KƐ ASƆ FIƐMI MI VII

BƆ NƐ I NGƐ HA BE KO NƐ BE

Puerto Limón ma a mi nɛ i hi kɛ wa. E ji wo nya ma nɛ ngɛ Costa Rica puje he blɔ. Ye fɔli ɔmɛ fɔ bimɛ kpaanyɔ, imi ji kpaagone. Ye papaa gbo be nɛ i ye jeha kpaanyɔ. Wa papaa gbenɔ se ɔ, wa yayo lɛ hyɛ wa nɔ.

I suɔ baseball (E ji fiɛmi ko nɛ a kɛ tso kɛ bɔɔlu lɛ fiɛ ɔ. Kuuhi enyɔ lɛ fiaa. Kuu kake mi no maa fɔ bɔɔlu ɔ kɛkɛ kuu kpa mi no kɛ tso ɔ fia bɔɔlu ɔ kɛ fɔ he) fiami wawɛɛ. Lɔ ɔ ji fiɛmi nɛ ye bua jɔ he benɛ i wɛ ɔ. Benɛ e piɛ bɔɔ nɛ ma ye jeha nyingmi enyɔ ɔ, i ya piɛɛ baseball fiami kuu ko he. Ngɛ kuu nɛ ɔ mi ɔ, a wui wɔ hiɔ. Be ko ɔ, nyumu ko bi mi ke ji ma suɔ nɛ ma je kuu nɛ ɔ mi nɛ ma ya piɛɛ baseball fiami kuu kpa ko he ngɛ Nicaragua. Lejɛ ɔ lɛɛ a maa wo mi hiɔ. Jamɛ a be ɔ, i ye jeha 20 kɛ se. Se akɛnɛ ye yayo be he wami jamɛ a be ɔ, nɛ imi nɛ i ngɛ e nɔ hyɛe he je ɔ, i kplɛɛ we nyumu ɔ ní bimi ɔ nɔ. Pee se ɔ, nyumu kpa ko hu bi mi ke ji ma suɔ nɛ ma fia baseball ha Costa Rica ma a. Enɛ ɔ lɛɛ i kplɛɛ nɔ. I fia kɛ ha ma a kɛ je jeha 1949 kɛ ya si 1952. Waa kɛ ní kpahi ya si koli ngɛ Cuba, Mexico kɛ Nicaragua. I nyɛɔ nɛ i kɛ ye he woɔ koli simi slɔɔtohi a mi kɛ tsaa nɔ si 17 nɛ i pee we tɔ̃tɔ̃mi kake po. Ke i nu nɛ nihi kɛ ye biɛ ngɛ ose hee ngɛ paki ɔ nɔ ɔ, ye bua jɔɔ wawɛɛ nitsɛ!

Aywilɛho sane ji kaa, i kɛ ye he wo je mi bami yayami mi. E ngɛ mi kaa i ngɛ plã kake, se i kɛ yi kpahi hu náa bɔmi. I nuu dã wawɛɛ hulɔ. Ligbi ko ɔ, i ya de dã kpɔtɔɔ, e nɔ jena a, i kai we blɔ nɔ nɛ i gu kɛ ba su we mi! I fiɛɔ asɔ nɛ i poɔ loto hulɔ.

Ye yayo ba pee Odasefo no be mi nɛ i ngɛ ní sɛ ní nɛ ɔmɛ pee kɛ mwɔɔ. E bɔ mɔde kaa e ma ha nɛ ye bua nɛ jɔ e jami ɔ he. Sisije ɔ, e yi manye, ejakaa baseball fiami ngɔ ye juɛmi tsuo. Ke i ngɛ ye he mi kae ngɛ paki nɔ ɔ, i nui hwɔ he tete! I kɛ ye juɛmi tsuo maa fiɛmi ɔ nɔ. I suɔ baseball pe nɔ́ tsuaa nɔ́!

Be ko nɛ waa kɛ ni komɛ ngɛ koli sie ɔ, i plaa wawɛɛ. Jamɛ a be ɔ, i ye jeha 29. Be nɛ i ná tsami se ɔ, i kpa baseball  fiami ha ma a. Se i tsɔseɔ nihi nɛ a ngɛ baseball fiami kuu ko mi ngɛ ye kpɔ ɔ mi.

BƆ NƐ BAIBLO Ɔ TSAKE YE SI HIMI HA

Ngɛ jeha 1957 mi ɔ, Yehowa Odasefohi fɔ mi nine kɛ ya kpe ko nɛ a pee ngɛ paki ko nɔ. I fia baseball ngɛ jamɛ a paki ɔ nɔ hyɛ. Benɛ i hii si ngɛ tue buli ɔmɛ a kpɛti ɔ, i to he hɛ kaa Odasefo ɔmɛ baa a jemi saminya. A pee we a ní basabasa kaa bɔ nɛ nihi nɛ a ba hyɛɛ baseball peeɔ ɔ. Bɔ nɛ níhi ya nɔ ha ngɛ kpe ɔ sisi ɔ ta ye tsui he wawɛɛ nɛ i kɛ Odasefo ɔmɛ bɔni Baiblo ɔ kasemi, nɛ i bɔni asafo mi kpehi nɛ a peeɔ ɔ hu yami.

Ye bua jɔ níhi nɛ i kase ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ he. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, i kase kaa Yesu gba kɛ fɔ si kaa, ngɛ nyagbe ligbi ɔmɛ a mi ɔ, e kaseli ɔmɛ maa fiɛɛ sane kpakpa nɛ kɔɔ Mawu Matsɛ Yemi ɔ he ɔ ngɛ je ɔ mi tsuo. (Mateo 24:14) I kase hu kaa, anɔkuale Kristofohi tsu we fiɛɛmi ní tsumi ɔ kɛ yi mi tomi kaa a ma ná sika kɛ je mi. Yesu de ke: “Nyɛ ná lɛ yaka gu nɛ nyɛ wui he hiɔ; nyɛ hu nyɛ ngɔ ha nɛ nyɛ ko he hiɔwo.”Mateo 10:8.

Benɛ i ngɛ Baiblo ɔ kasee ɔ, i kɛ níhi nɛ i ngɛ kasee ɔ to bɔ nɛ Yehowa Odasefo ɔmɛ baa a je mi ha a he. Ye bua jɔ mɔde nɛ a ngɛ bɔe kaa a maa fiɛɛ sane kpakpa nɛ kɔɔ Mawu Matsɛ Yemi ɔ he ngɛ je ɔ mi tsuo ɔ he. I yɔse kaa a jeɔ mi mi jɔmi su kpo kaa bɔ nɛ Yesu fa kaa Kristofohi nɛ a pee ɔ. Lɔ ɔ he ɔ, benɛ i kane Marko 10:21 nɛ i na Yesu nine fɔmi nɛ ji, “Ba nyɛɛ ye se” ɔ, ye bua jɔ wawɛɛ. Nɛ i ná suɔmi kaa ma pee Odasefo no.

Se e he be loko i nyɛ nɛ i mwɔ ye yi mi kpɔ saminya. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, i ngɛ “lɔke” nɔma ko nɛ i kɛ poɔ loto daa otsi. Nɛ i pee ja jeha babauu. Se i ba kase ngɛ Baiblo ɔ mi kaa Mawu sume nihi nɛ jaa “mawu nɛ haa nɔ siade,” kɛ hɛ tsuli. (Yesaya 65:11; Kolose Bi 3:5) Enɛ ɔ he ɔ, i to kaa ma kpa asɔ fiɛmi. Otsi ɔ nɛ i kpa loto pomi ɔ, e we Hɔgba a, a tsɛ ye lɔke nɔma a! Akɛnɛ i pui loto ngɛ jamɛ a otsi ɔ mi he je ɔ, nihi ye ye he fɛu. A nyɛ ye nɔ kaa ma ya po ekohu se i kua. Kɛ je jamɛ a be ɔ, i kɛ ye he wui asɔ fiɛmi mi hu gblegbleegble.

Ligbi nɛ a baptisi mi ngɛ Yehowa Odasefohi a kpokpa nɔ kpe ko sisi ɔ, i kɛ ‘nɔmlɔ su ehe’ loo tsakemi nɛ i pee ngɛ ye si himi mi ɔ he ka kpe. (Efeso Bi 4:24) Jamɛ a ligbi ɔ e we gbɔkuɛ ɔ, benɛ i ya su nibwɔhi a to he nɛ i ya hwɔ kɛ ha kpe ɔ, ye plã momo ko ji nɛ ɔ nɛ e ngɛ mi mlɛe ngɛ ye sinya a nya. E de mi ke, “Ye suɔlɔ Sammy, ba nɛ wa je wa hɛja bɔɔ!” Oya nɔuu nɛ i ha lɛ heto ke, “Dɛbi!” I de lɛ ke piɔ lɛɛ i kɛ je mi bami he mlaahi nɛ ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ ngɛ ní tsue. (1 Korinto Bi 6:18) E kpa ngmlaa ke, “O ke mɛni?” Kɛkɛ nɛ e gbe nɔ́ nɛ Baiblo ɔ de ngɛ je mi bami yaya he ɔ he guɛ, nɛ e tsɔɔ kaa e suɔ nɛ wa tsa wa huɛ bɔmi ɔ nɔ. Se i pui e nya mi, nɛ i sɛ tsu ɔ mi nɛ i ngmɛ sinya a mi. Ma nyɛ ma de kɛ bua jɔmi kaa, kɛ je jeha 1958 nɛ i ba pee Odasefo no kɛ ba si mwɔnɛ ɔ, i pee tsakemi fuu ngɛ ye si himi mi nɛ i ya nɔ nɛ i ye anɔkuale.

BƆ NƐ E YE BUA MI HA

Bɔ nɛ i ná Baiblo blɔ tsɔɔmihi nɛ i kɛ tsu ní ɔ he se ha a hí kalemi! Se nami ɔ ekomɛ ji kaa, amlɔ nɛ ɔ, i ba ná huɛmɛ kpakpahi, si himi kpakpa kɛ bua jɔmi nitsɛnitsɛ.

Loloolo ɔ, i fiaa baseball, se yi mi tomi nɛ i kɛ fiaa a tsake. Kɛ gu baseball fiami nɔ ɔ, i ba he biɛ, nɛ i ná sika fuu hulɔ, se ní nɛ ɔmɛ a se kɛ we. Huɛ bɔmi nɛ ngɛ i kɛ Mawu wa kpɛti, kɛ kake peemi nɛ ngɛ i kɛ ye nyɛmimɛ wa kpɛti ɔ lɛɛ, e maa hi si daa. Baiblo ɔ de ke: “Je ɔ, kɛ e mi níhi nɛ peeɔ nɔ akɔnɔ ɔ ngɛ bee kɛ yaa. Se nɔ nɛ peeɔ Mawu suɔmi nya ní ɔ, lɛɛ e ngɛ kɛ yaa neneene.” (1 Yohane 2:17) Amlɔ nɛ ɔ, i suɔ Yehowa Mawu kɛ e we bi ɔmɛ pe nɔ́ tsuaa nɔ́!