Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ—Nɔ́ Nɛ A Maa Kase  |  December 2016

Mawu Dloomi ɔ Ha Nɛ Nyɛ Ye Nyɛ He

Mawu Dloomi ɔ Ha Nɛ Nyɛ Ye Nyɛ He

‘Nyɛ ko ha nɛ yayami nɛ ye nyɛ nɔ hu; ejakaa Mawu dloomi ɔ lɛ hɛɛ nyɛ.’ROM. 6:14.

LAHI: 2, 29

1, 2. Mɛni he je nɛ Yehowa Odasefohi kɛ ngmami nɛ ngɛ Roma Bi 5:12 ɔ pɔɔ ní tsumi ɔ?

NGƆƆ lɛ kaa o ngɛ hlae nɛ o tsɔɔ Baiblo mi ngmami komɛ nɛ Yehowa Odasefohi le wawɛɛ nɛ a kɛ pɔɔ ní tsumi. Anɛ o ko tsɛ Roma Bi 5:12 ɔ kekle lo? Mo susu si abɔ nɛ o kɛ munyu nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ tsu ní ha a he nɛ o hyɛ: “Nɔ kake lɛ pee yayami, nɛ yayami kɛ gbenɔ ba. Enɛ ɔ ha gbenɔ sã nimli tsuo, ejakaa nɔ tsuaa nɔ pee yayami.”

2 A kɛ jamɛ a ngmami ɔ tsu ní si abɔ ngɛ womi nɛ ji Mɛni Baiblo ɔ Ma Nyɛ Maa Tsɔɔ Wɔ? ɔ mi. Ke waa kɛ wa bimɛ aloo ni kpahi ngɛ womi nɛ ɔ yi 3, 5, kɛ 6 a kasee ɔ, behi fuu ɔ, wa kaneɔ Roma Bi 5:12 ɔ. Eko ɔ, waa kɛ ngmami nɛ ɔ maa ye bua mɛ konɛ a nu yi mi nɛ Mawu to ngɛ adesahi a he, kpɔmi nɔ́ ɔ, kɛ nɔ́ he je nɛ wa gboɔ ɔ sisi. Se si enyɛmɛ nɛ ke o kane Roma Bi 5:12 ɔ, o susuɔ bɔ nɛ e kɔɔ mo nitsɛ o kɛ Yehowa nyɛ kpɛti huɛ bɔmi, o ni peepee, kɛ hɛ nɔ kami nɛ o ngɛ ɔ he?

3. Mɛni nɛ e sa nɛ wa kai ngɛ yayami he?

3 Ngɛ anɔkuale mi ɔ, wɔ tsuo wa ji yayami peeli, nɛ wa tɔ̃ɔ daa ligbi. Se kɛ̃ ɔ, wa ngɛ hɛ kɛ nɔ fɔmi kaa Mawu le kaa zu kɛkɛ ji wɔ, nɛ e pee klaalo kaa e kɛ wa he yayamihi maa pa wɔ. (La 103: 13, 14) Yesu de ngɛ sɔlemi he nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ mi ke: “Kɛ wa he yayami ɔ nɛ pa wɔ.” (Luka 11:2-4) Enɛ ɔ he ɔ, e sɛ nɛ waa kɛ wa juɛmi nɛ ma yayami nɛ wa pee kɛ be nɛ Mawu kɛ pa wɔ ɔ nɔ hu. Se loloolo ɔ, ke wa susu nɔ́ he je nɛ Yehowa nyɛɔ nɛ e kɛ wa he yayami paa wɔ ɔ he ɔ, wa ma ná he se wawɛɛ.

MAWU NGƆ WA HE YAYAMI KƐ PA WƆ KƐ GU E DLOOMI Ɔ NƆ

4, 5. (a) Mɛni yeɔ bua wɔ nɛ wa nuɔ Roma Bi 5:12 ɔ sisi? (b) Mɛni munyu nɛ ji “dloomi” nɛ a kɛ tsu ní ngɛ Roma Bi 3:24 ɔ tsɔɔ?

4 Roma Bi ɔmɛ a womi ɔ, titli yi 6 a yeɔ bua wɔ nɛ wa nuɔ nɔ́ he je nɛ Yehowa nyɛɔ nɛ e kɛ wa he yayami paa wɔ ɔ sisi. Ngɛ yi 3 ɔ mi ɔ, wa na kaa “nihi tsuo pee yayami.” Lɔ ɔ se ɔ Paulo de ke: “Se Mawu gu dloomi nɛ e kɛ haa je ɔ yaka a nɔ kɛ wo nihi tsuo nguɔ. E pee enɛ ɔ kɛ gu Kristo Yesu nɛ ha a ye a he ɔ nɔ.” (Rom. 3:23, 24) Mɛni Paulo ngɛ tsɔɔe benɛ e tu “dloomi” ɔ he munyu ɔ? Hela munyu nɛ a tsɔɔ sisi ke dloomi ɔ tsɔɔ nɔ́ ko nɛ a kɛ ha faa, aloo nɔ́ ko nɛ a kɛ ha nɔ ko nɛ jinɛ nɔ́ ɔ sɛ lɛ.

5 Womi mi ní lelɔ ko nɛ a tsɛɛ lɛ ke John Parkhurst ɔ tsɔɔ kaa behi fuu ɔ, ke Baiblo ɔ tu Mawu aloo Kristo dloomi ɔ he munyu ɔ, e tsɔɔ nɔ́ nɛ a pee konɛ a kɛ kpɔ̃ adesahi kɛ je yayami kɛ gbenɔ mi. Enɛ ɔ he ɔ, nɔ́ nɛ Hela munyu nɛ a kɛ tsu ní ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ tsɔɔ ji dloomi. Se mɛni blɔ nɔ Mawu gu kɛ je e dloomi ɔ kpo ngɔ tsɔɔ wɔ? Nɛ ngɛ mɛni blɔ nɔ nɛ enɛ ɔ saa hɛ nɔ kami nɛ o ngɛ kɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ o kɛ Mawu nyɛ kpɛti ɔ he? Mo ha nɛ waa hyɛ.

6. Mɛnɔmɛ ma nyɛ ma ná Mawu dloomi ɔ he se?

6 “Nɔ kake” nɛ ji Adam lɛ pee yayami, nɛ lɔ ɔ ha nɛ yayami kɛ gbenɔ “sã nimli tsuo.” Enɛ ɔ he ɔ, “yayami nɛ nɔ kake pee ɔ, ha gbenɔ kpata nihi babauu a hɛ mi.” Se Yehowa je e dloomi ɔ kpo kɛ tsɔɔ wɔ nɛ e to blɔ nya konɛ kɛ gu ‘Yesu Kristo nɔ kake’ ɔ nɔ ɔ, wa ná neneene wami. (Rom. 5:12, 15, 17) Adesahi tsuo ná dloomi nɛ ɔ he se. ‘Yesu Kristo nɔ kake e tue nɛ e bu ɔ he ɔ, Mawu maa bu nihi fuu dali.’ Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Mawu dloomi ɔ ma nyɛ ma ha nɛ ‘kɛ gu wa Nyɔmtsɛ Yesu Kristo nɔ ɔ, wa ná neneene wami.’Rom. 5:19, 21.

7. Mɛni he je nɛ kpɔmi nɔ́ ɔ nɛ Mawu ngɔ kɛ ha wɔ ɔ ji mi mi jɔmi kɛ dloomi nɛ Mawu je kpo ngɔ tsɔɔ wɔ ɔ?

7 Pi sɔ nɛ fɔɔ si ngɛ Yehowa nɔ kaa e maa ngɔ e bi ɔ kɛ ha kaa kpɔmi nɔ́. Se kɛ̃ ɔ, Mawu kɛ Yesu dloo wɔ nɛ a ha wɔ kpɔmi nɔ́ ɔ, konɛ kɛ gu lɔ ɔ nɔ ɔ, a kpɔ̃ wɔ kɛ je yayami kɛ gbenɔ dɛ mi. Wa ti nɔ ko be nɛ nɔ́ nɛ Mawu kɛ Yesu pee ɔ sa lɛ. Hyɛ bɔ nɛ wa bua jɔ ha kaa Mawu kɛ Yesu to blɔ nya konɛ a ngɔ wa he yayami kɛ pa wɔ nɛ waa hi si kɛ ya neneene. E sa nɛ waa tsɔɔ kaa wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he, nɛ waa ngɔ bɔ nɛ wa baa wa je mi ha a kɛ tsɔɔ jã.

WA BUA JƆ MAWU DLOOMI Ɔ HE

8. Mɛni ji susumi ko nɛ dɛ nɛ nihi ma nyɛ ma ná ngɛ a yayami ɔmɛ a he?

8 Akɛnɛ wa ji Adam sisi bimɛ nɛ wa yi mluku he je ɔ, wa ma nyɛ ma tɔ̃, wa ma nyɛ maa pee níhi nɛ sɛ, aloo waa pee yayami. Se e sɛ nɛ waa kɛ Mawu dloomi ɔ nɛ je wa nya nɛ wa de ke: ‘Ke i pee nɔ́ ko nɛ dɛ blɔ nɛ ji yayami ngɛ Mawu hɛ mi po ɔ, e sɛ nɛ e gba ye nya, ejakaa Yehowa kɛ maa pa mi.’ Aywilɛho sane ji kaa, ngɛ bɔfo ɔmɛ a be ɔ mi ɔ, ni komɛ nɛ a ji Kristofohi ɔ susu jã. (Kane Yuda 4.) Eko ɔ, wɔ nitsɛmɛ wa be ja susue. Se kɛ̃ ɔ, e sa nɛ waa hyɛ nɛ hi nɛ ni kpahi a susumihi nɛ ko ná wa nɔ he wami, nɛ bɔɔbɔɔbɔɔ ɔ, wɔ hu wa ba bɔni níhi a he susumi jã.

9, 10. Ngɛ mɛni blɔ nɔ nɛ Paulo kɛ ni kpahi ye a he ngɛ yayami kɛ gbenɔ dɛ mi?

9 Paulo munyu ɔ ma nɔ mi kaa wa ko de  ke: ‘Oo, Mawu le momo. E ma ma e hɛ ngɔ fɔ ní yayahi nɛ i pee ɔmɛ a nɔ.’ Mɛni he je? Ejakaa Paulo tsɔɔ kaa Kristofohi “ngɛ kaa nihi nɛ gbo, nɛ yayami be a nɔ he wami hu.” (Kane Roma Bi 6:1, 2.) Mɛni he je nɛ Paulo tsɔɔ kaa “a ngɛ kaa nihi nɛ gbo, nɛ yayami be a nɔ he wami hu” bemi nɛ a ngɛ zugba a nɔ loloolo ɔ?

10 Kɛ gu kpɔmi nɔ́ ɔ nɔ ɔ, Mawu ngɔ Paulo kɛ Kristofohi nɛ a hi si ngɛ Kaseli ɔmɛ a be ɔ mi ɔ a he yayami kɛ pa mɛ. E kɛ mumi klɔuklɔu ɔ pɔ mɛ nu, nɛ a ba pee e mumi mi bimɛ, nɛ a ná hɛ nɔ kami kaa a maa ya hiɔwe. Ke a ya nɔ nɛ a ye anɔkuale ɔ, a maa piɛɛ Yesu he kɛ ye matsɛ ngɛ hiɔwe. Se mɛni he je nɛ Paulo nyɛ nɛ e de ngɛ a he kaa “a ngɛ kaa nihi nɛ gbo, nɛ yayami be a nɔ he wami hu” bemi nɛ a ngɛ zugba a nɔ loloolo nɛ a ngɛ Mawu sɔmɔe ɔ? E ngɔ Yesu nɛ e gbo kaa adesa, se a tle lɛ si kaa mumi mi nɔmlɔ kɛ ho hiɔwe ya nɛ e be gboe hu ɔ kɛ pee nɔ hyɛmi nɔ́. Gbenɔ be Yesu nɔ he wami ko kulaa hu. Jã nɔuu nɛ e ngɛ ngɛ Kristofohi nɛ a pɔ mɛ nu ɔ hu a blɔ fami. A ma nyɛ maa bu a ‘he kaa nihi nɛ gbo ngɛ yayami peemi blɔ fa mi; se ngɛ Yesu Kristo mi ɔ, Mawu ha nɛ a hɛ ngɛ.’ (Rom. 6:9, 11) A ní peepee tsake kulaa. A ha we nɛ akɔnɔ yaya nɛ ngɛ a mi ɔ nɛ tsɔɔ mɛ nɔ́ nɛ a pee. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, a gbo ngɛ a sá jemi bami ɔmɛ a he.

11. Mɛni he je nɛ wɔ nihi nɛ wa ngɛ hɛ nɔ kami kaa wa maa hi si ngɛ Paradeiso ɔ mi kɛ ya neneene ɔ ma nyɛ ma de ke wa ngɛ “kaa nihi nɛ gbo, nɛ yayami be a nɔ he wami hu” ɔ?

11 Wɔ hu nɛɛ? Loko wa ba plɛ Kristofohi ɔ, wa pɔɔ tɔmi. Eko ɔ, wa li kaa Mawu buɔ tɔmi nɛ ɔmɛ kaa yayamihi nɛ hɛdɔ ngɛ a he. Wa ngɛ kaa nihi nɛ ‘a ngɔ a nɔmlɔ tso ɔ he ní ɔmɛ kɛ tsu mu ní kɛ pee yayami gbegbeegbe.’ Wa ma nyɛ ma de ke, ‘yayami ye wɔ nyɔguɛ.’ (Rom. 6:19, 20) Se pee se ɔ, wa ba na Baiblo ɔ mi anɔkuale ɔ, wa pee tsakemi ngɛ wa si himi mi, wa jɔɔ wa he nɔ ha Mawu, nɛ wa ha nɛ a baptisi wɔ. Kɛ je jamɛ a be ɔ mi kɛ ma a, níhi nɛ wa ba le ngɛ Mawu he ɔ, ‘wa he lɛ kɛ wa tsui tsuo.’ Ke wa be nyɛe ma de jã tutuutu po ɔ, wa le kaa Mawu ‘ha nɛ wa ye wa he kaa nihi nɛ kpa yayami peemi,’ nɛ wa “ba bɔni nɔ́ nɛ da peemi.” (Rom. 6:17, 18) Enɛ ɔ he ɔ, wɔ hu wa ma nyɛ ma de ke, “wa ngɛ kaa nihi nɛ gbo, nɛ yayami be a nɔ he wami hu.”

12. Mɛni juɛmi lɛ e he hia nɛ wɔ tsuo waa pee?

12 Amlɔ nɛ ɔ, mo susu bɔ nɛ Paulo munyu nɛ ɔ kɔɔ o he ha. E de ke: “Nyɛ ko ha nɛ yayami nɛ ye nyɛ nɔmlɔ tso nɛ gboɔ ɔ nɔ hu. Nyɛ ko di nɔmlɔ tso ɔ we akɔnɔ níhi a se.” (Rom. 6:12) Ke ji wa ngmɛ blɔ nɛ wa nɔmlɔ tso nɛ yi mluku ɔ tsɔɔ wɔ nɔ́ nɛ waa pee ɔ, wa ma ‘ha nɛ yayami maa ye wa nɔ.’ Akɛnɛ wa ma nyɛ ma “ha nɛ” yayami nɛ ye wa nɔ, aloo waa ye yayami nɔ he je ɔ, e sa nɛ wa bi wa he ke, mɛni lɛ wa suɔ nɛ waa pee? Mo bi o he ke: ‘Be komɛ ɔ, anɛ i haa nɛ ye nɔmlɔ tso aloo ye juɛmi nɛ yi mluku ɔ sisiɔ mi nɛ i peeɔ yayami lo? Aloo i ngɛ kaa nɔ nɛ gbo, nɛ yayami be e nɔ he wami hu? Anɛ i ngɛ kaa nɔ ko nɛ Mawu ha nɛ e hɛ ngɛ ngɛ Yesu Kristo mi lo?’ Ke wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he wawɛɛ ɔ, wa maa bɔ mɔde konɛ waa pee níhi nɛ maa sa e hɛ mi.

O MA NYƐ MAA YE YAYAMI NƆ KUNIMI

13. Mɛni he je wa ma nyɛ ma ná nɔmi mami kaa wa ma nyɛ ma kpa yayami peemi ɔ?

13 Yehowa we bi kpa ‘níhi nɛ a peeɔ’ ɔ loko a ba le Mawu, nɛ a suɔ lɛ, nɛ a ngɛ lɛ jae ɔ nɛ. Níhi nɛ a pee, nɛ ‘jehanɛ lɛɛ a he ngɛ mɛ zo pee’ ɔ ko nyɛ ko ngɔ gbenɔ kɛ ba a nɔ. (Rom. 6:21) Se a tsake. E he ba hia nɛ Kristofohi fuu nɛ a ngɛ Korinto ɔ nɛ a tsake. A ti ni komɛ ji amaga jali, gba puɛli, nyumuhi kɛ yihi sɔuu nɛ a kɛ a sibi peeɔ  yakayaka ní, juli, kɛ dã tɔli. Se kɛ̃ ɔ, ‘a du a he’ ha mɛ, nɛ a ‘tsukɔ a he.’ (1 Kor. 6:9-11) Jã nɔuu nɛ e he ba hia nɛ Kristofohi nɛ a ngɛ Roma a hu nɛ a pee tsakemi komɛ. Mawu mumi ɔ ha nɛ Paulo ngma womi kɛ ya ha mɛ. E ngma ke: “Nyɛ ko ngɔ nyɛ nɔmlɔ tso ɔ he ní komɛ kɛ pee yayami hu. Mohu ɔ, nyɛɛ ngɔ nyɛ he ngɔ ha Mawu. Nyɛɛ ba nyɛ je mi kaa nihi nɛ a tle mɛ si kɛ je gbeje kɛ ba wami mi. Nyɛɛ ngɔ nyɛ he ngɔ ha Mawu, konɛ e ngɔ nyɛ kɛ tsu níhi nɛ da.” (Rom. 6:13) Paulo ngɛ nɔ mi mami kaa a ma nyɛ maa ya nɔ maa pee nɔ́ nɛ da konɛ a ná Mawu dloomi ɔ.

14, 15. Mɛni wa ma nyɛ maa pee kɛ tsɔɔ kaa níhi nɛ a tsɔɔ wɔ ɔ, wa suɔ nɛ wa ‘he lɛ kɛ wa tsui tsuo’?

14 Jã kɛ̃ nɛ e ji mwɔnɛ ɔ. Sa a, wa nyɛmimɛ nyumuhi kɛ yi komɛ peeɔ a ní kaa Kristofohi nɛ a hi Korinto ɔ. Se mɛ hu a tsake. A kpa yayami peemi nɛ ‘a du a he’ ha mɛ. Ke tsakemi nɛ o pee ɔ kle jio, e klee we jio, amlɔ nɛ ɔ, mɛni ji o si dadɛ ngɛ Mawu hɛ mi? Amlɔ nɛ ɔ nɛ Mawu dloo wɔ, nɛ e ngɔ wa he yayami kɛ pa wɔ ɔ, anɛ o fia o pɛɛ si kaa o be o ‘nɔmlɔ tso ɔ he ní komɛ ngɔe kɛ pee yayami hu’ lo? Anɛ ‘o ngɔ o he ngɔ ha Mawu kaa nɔ ko nɛ a tle lɛ si kɛ je gbeje kɛ ba wami mi’ lo?

15 Bɔ nɛ pee nɛ wa nyɛ nɛ waa pee jã a, e sa nɛ wa kua yayamihi nɛ hɛdɔ ngɛ a he nɛ ni komɛ nɛ a ngɛ Korinto ɔ pee ɔ. Se loko wa ma nyɛ maa tsɔɔ kaa wa kplɛɛ Mawu dloomi ɔ nɔ ɔ, ja wa tsake, nɛ wa ha we nɛ ‘yayami nɛ ye wa nɔ hu.’ Se kɛ̃ ɔ, anɛ wa fia wa pɛɛ si kaa níhi nɛ Yehowa tsɔɔ wɔ ɔ, wa ma ‘he lɛ kɛ wa tsui tsuo,’ nɛ waa bɔ mɔde nɛ wa kua yayamihi nɛ nihi susuɔ kaa hɛdɔ be a he ɔ lo?Rom. 6:14, 17.

16. Mɛni he je nɛ e sa kaa Kristofo no nɛ kua yayami fɛɛ yayami, se pi yayamihi nɛ hɛdɔ ngɛ a he kɛkɛ ɔ?

16 Mo susu bɔfo Paulo he nɛ o hyɛ. Wa ma nyɛ ma ná nɔmi mami ɔ kaa e pee we yayamihi nɛ hɛdɔ ngɛ he nɛ a tu he munyu ngɛ 1 Korinto Bi 6:9-11 ɔ eko. Se kɛ̃ ɔ, e tsɔɔ kaa lɛ hu e pee yayami. E ngma ke: “Imi lɛɛ nɔmlɔ adesa kɛkɛ ji mi, nɛ yayami he mi nyɔguɛ. Nɔ́ nɛ i tsuɔ ɔ, i li. Nɔ́ nɛ i suɔ kaa ma pee ɔ, i pee we lɔ ɔ; se nɔ́ nɛ i sume ɔ lɔ ɔ mohu i peeɔ.” (Rom. 7:14, 15) Enɛ ɔ tsɔɔ kaa ní kpahi ngɛ nɛ Paulo naa kaa a ji yayami, nɛ e ngɛ mɔde bɔe kaa e ma kua yayami nɛ ɔmɛ. (Kane Roma Bi 7:21-23.) Nyɛ ha nɛ waa kase Paulo, konɛ níhi tsuo nɛ Yehowa tsɔɔ wɔ ɔ, wa ‘he lɛ kɛ wa tsui tsuo.’

17. Mɛni he je nɛ o suɔ nɛ o ye anɔkuale ɔ?

17 Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, mo susu anɔkuale nɛ wa maa ye ɔ he nɛ o hyɛ. Anɔkuale yemi ji Kristofohi a su titli. (Kane Abɛ 14:5; Efeso Bi 4:25.) Satan ji “lakpatsɛ kpanaku.” Anania kɛ e yo Safira hu gbo ejakaa a ye lakpa. Wa sume nɛ waa kase nihi kaa jã, enɛ ɔ he ɔ, wa kuaa lakpa yemi. (Yoh. 8:44; Níts. 5:1-11) Anɛ ke wa yi lakpa kɛkɛ ɔ, lɔ ɔ tsɔɔ kaa wa ngɛ anɔkuale yee lo? Anɔkuale yemi biɔ fuu pe jã. Ke wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he ɔ, wa maa ye anɔkuale ngɛ ní kpahi hu a mi.

18, 19. Mɛni he je nɛ anɔkuale nɛ wa maa ye ɔ tsɔɔ we kaa wa be lakpa yee kɛkɛ?

18 Ke o de nɔ́ ko nɛ be mi ɔ, e tsɔɔ kaa o ye lakpa. Se pi nɛ Yehowa suɔ kaa e we bi nɛ a ko de nɔ́ ko nɛ be mi kɛkɛ, mohu ɔ, e suɔ nɛ a tu anɔkuale sisiisi. E wo Israel bi ɔmɛ he wami ke: ‘Nyɛɛ pee nyɛ he klɔuklɔu, ejakaa imi Yehowa, nyɛ Mawu ɔ, i ngɛ klɔuklɔu.’ Lɔ ɔ se ɔ, e tsɔɔ mɛ níhi nɛ ma ha nɛ a pee klɔuklɔu. Mawu de ke: ‘Nyɛ ko ju; nyɛ ko sisi nɔ, nɛ nyɛ ko ye nyɛ sibi lakpa.’ (3 Mose 19:2, 11) Aywilɛho sane ji kaa, nɔ ko ma nyɛ maa ma e juɛmi nya si kaa e be lakpa yee, se kɛ̃ ɔ, e ma nyɛ maa sisi nɔ ko.

Anɛ wa fia wa pɛɛ si kaa wa ma kua lakpa yemi kɛ nɔ sisimi lo? (Hyɛ kuku 19)

 19 Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, nyumu ko de e nitsumitsɛ, aloo nihi nɛ e kɛ mɛ tsuɔ ní ɔ kaa e be nyɛe maa ba ní tsumi hwɔɔ akɛnɛ e ma ya na “dɔkita” he je. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, eko ɔ, e “dɔkita” a nami ɔ ma ya gbe nya ngɛ tsopa juami hé, aloo e ma ya wo dɔkita a hiɔ kɛkɛ. Yi mi tomi titli he je nɛ e be ní tsumi ɔ yae ji, konɛ e nyɛ nɛ e dla e he mla kɛ ha blɔ hiami ko, aloo e nyɛ nɛ e ngɔ e weku ɔ kɛ ya slaa si ngɛ wo ɔ nya. Eko ɔ, anɔkuale bɔɔ ko ngɛ demi nɛ e de ke e ‘ma ya na dɔkita’ a mi, se anɛ o ma nyɛ ma de ke e ngɛ anɔkuale yee lo? Aloo e ngɛ nɔ sisie? Eko ɔ, o le ní komɛ nɛ nihi jeɔ blɔ nɛ a peeɔ kɛ sisiɔ nihi. Eko ɔ, akɛnɛ a sume nɛ a gbla a tue, aloo a ngɛ hlae nɛ a nine nɛ su nɔ́ ko nɔ ɔ he je nɛ a peeɔ jã a nɛ. Ke o ji blɔ nɛ o ye lakpa po ɔ, mɛni ji o susumi ngɛ Mawu blɔ tsɔɔmi nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ he? E de ke: “Nyɛ ko sisi nɔ.” Mo susu Roma Bi 6:19 ɔ hu he nɛ o hyɛ. A ngma ngɛ lejɛ ɔ ke: “Nyɛɛ pee níhi nɛ da, konɛ nyɛ he nɛ tsɔ.”

20, 21. Ke wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he ɔ, mɛni hu nɛ wa ma kua?

20 Oti ɔ ji kaa, ke wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he ɔ, e sa nɛ waa pee babauu pe gba puɛmi, dã tɔmi, kɛ yayami kpahi nɛ ngɛ kaa nɔ́ nɛ Korinto bi ɔmɛ pee ɔ nɛ wa ma kua a kɛkɛ. Ke wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he ɔ, wa ma kua ajuama bɔmi, se pi lɔ ɔ kɛkɛ, wa maa bɔ mɔde kaa wa ma kua hɛ ja jemi nɛ tleɔ bɔmi nami he akɔnɔ si ɔ hulɔ. Ke wa peeɔ níhi nɛ da a, tsa pi dã tɔmi kɛkɛ nɛ wa ma kua, mohu ɔ, wa be dã nue hluu nɛ e maa pee kaa nɔ́ nɛ wa de. Eko ɔ, ja wa mia wa hɛ mi wawɛɛ loko wa ma nyɛ maa hwu kɛ si yayami peemi, se kɛ̃ ɔ, wa ma nyɛ maa ye kunimi.

21 Oti nɛ e sa nɛ wa kɛ ma wa hɛ mi ji kaa wa ma kua yayamihi nɛ hɛdɔ ngɛ a he, kɛ tɔmi tsɔwitsɔwihi tsuo. Wa be nyɛe maa pee jã kɛ pi si. Se kɛ̃ ɔ, kaa bɔ nɛ Paulo pee ɔ, e sa nɛ wɔ hu wa mia wa hɛ mi nɛ waa pee jã. Paulo wo e nyɛmimɛ ɔmɛ he wami ke: “Nyɛ ko ha nɛ yayami nɛ ye nyɛ nɔmlɔ tso nɛ gboɔ ɔ nɔ hu. Nyɛ ko di nɔmlɔ tso ɔ we akɔnɔ níhi a se.” (Rom. 6:12; 7:18-20) Ke wa hwu kɛ si yayami fɛɛ yayami ɔ, wa tsɔɔ kaa wa bua jɔ Mawu dloomi nɛ e je kpo ngɔ tsɔɔ wɔ kɛ gu Kristo nɔ ɔ he.

22. Mɛni jɔɔmihi wa ma ná ke waa kɛ wa ní peepee tsɔɔ kaa wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he ɔ?

22 Kɛ gu Mawu dloomi ɔ nɔ ɔ, a ngɔ wa he yayami ɔmɛ kɛ pa wɔ, nɛ a ma nyɛ maa ya nɔ maa ngɔ wa he yayami ɔmɛ kɛ pa wɔ. Nyɛ ha nɛ waa bɔ mɔde nɛ wa kua níhi nɛ nihi buɔ lɛ kaa a ji tɔmi tsɔwitsɔwi ɔ, konɛ wa kɛ tsɔɔ kaa wa bua jɔ Mawu dloomi ɔ he. Paulo tsɔɔ jɔɔmihi nɛ wa ma ná ke wa pee jã a. E de ke: “Jehanɛ lɛɛ Mawu kpɔ nyɛ kɛ je yayami dɛ mi, nɛ nyɛ ba pee e nyɔguɛhi. Lɔ ɔ he ɔ , nyɛ ba pee nihi nɛ a he tsɔ, nɛ neneene wami fɔɔ si ha nyɛ.”Rom. 6:22.