Yi nɛmbëlɛnë ghë

Ӡoova Adashɛghɩ

Nɩ mbë bɔ Abɛ

?Eɲë evivi n’ye eɲë émʋn jɔ ntɛnɩelë eshi wú?

?Eɲë evivi n’ye eɲë émʋn jɔ ntɛnɩelë eshi wú?

?JƆ NKPƆCA É? Jɔ tetenë ngiki fannga nhɛn evivi kelë esënë. Eɲë eɔsɛ evivi eɲë esë kɔ:

  • ?Teteghë, Ofo ekpɩ elë an?

  • ?Aghʋ lɛ, pɛ lɛ bë eɔsɛ erere mici nkpɔ wú?

  • ?Mabu eshu àlɛ́ elë arɔ é?

  • ?Ghɩnë arɔ, ee rére tata an?

  • ?Élé ebë eba esɛrɛ Ofo, álɛ bë ece é?

  • ?Élé ebë eba elɛ, álɛ ebë ewu oohʋn sɛyɛyɛ é?

?Yadʋwa eɲë eɔsɛ emʋn jɔ ntɔnelë eshi é? Àlɛ́ eɲë ayi aʋnkunë kë eyiyi nakwanë ghë, eɲë éwu nakwa fannga ntɛnɩ kë ehɛ kɔ kë egbagba jɔ ntɔnelë shi. Ese nakwa ntɔnelë ghe ce kelë esë mbë. Jɔnë kë ehɛ amɛnnë, bë élɛ eci, kë epete ëë, kë eghɛghɛ lafuɔ.

Nakwa nkpɔ nʋnghë; jɔnë në egbagbashinë sheghë, ebë eɔsɛ eji ëë ntɩ. Në ehɛ nahɔnrɛ. Ʒezi Krisë hɛ́ ofosɛrɛ ghë kɔ: “Fë mbënë lɛ́ nahɔnrɛ.” (Jean 17:17) Amɛn, emʋn n’ye Mbë ntɔnë ëë lɛ́ Biblënë. Jɔnë kë vívi agba ntɛnɩ ghënë, eɲá ewu n’ye Biblë eba egbagba kelë shi agba gbeenelë ghë.

 ?Teteghë, Ofo ekpɩ elë an?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Abɛlɛ lɛ, nkɔdi lɛ dɔ́ maɛnnë ghë. Ofotɩ fannga nhɛn ehɛ kɔ pɛ lɛ, aviɛlɛnë efɩ elënë lɛ powu, Ofo ëë ése kelë.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ofo ghe lɛ́ abɛlɛ wu tata. Job 34:10 ehɛ kɔ: “Elë gha ɔɔsɛ ebë edi akɔnda n’ye Ofo elɛ abɛlɛ, n’ye Mɛnsɩgho Gbɔnë ëë edɛ gha nʋnghë wunë bë elɛ bu kwa!” Kolo ghë, Ofo evivi n’ye bë elɛ bu ayɔghɔ elɔ ngiki. Bu ntɔnë ghëwu Ʒezi hɛ́ kɔ elë ofosɛrɛ ghë, ebë ehɛ kɔ: “Elë Shìnë nʋn oforu, lɛ́ [...] fë Shibanë bë ewa. Lɛ fë bunë fë vívinë, kebë elɛ ëë oforu gbo lɛ, eshi n’ye lɛ.” (Matthieu 6:9, 10) Noo Ofo ekpɩ elë eyɛsɛnë ghëwu, në elɛ bunë në vívinë powu eshu.—Jean 3:16.

Kpa ka Genèse 1:26-28; Jacques 1:13; alɛ 1 Pierre 5:6, 7 lɛ.

?Aghʋ lɛ, pɛ lɛ bë eɔsɛ erere mici nkpɔ wú?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Kë ee ngiki fannga nhɛn aghʋghʋ ghë. Elë powu, àlɛ́ elë awu n’ye ngiki epɛnë, erɛrɛ elë.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ofo hɛ́ báshi kɔ mici nkpɔ, ná elɛ sɛnishi bá enʋn eshi n’ye. Ofo Shibanë ëë lɛ́ oforu gufrëmɔndɔnnë. Micinë në ashu, “ngiki ghe kpa ghe ehɔhɔ aghʋghʋ n’ye.” Ese “kë bá ebɔ kelë dënelë efʋ adanë kë ebɔ ejiji fëlɛrë shi.” (Isaïe 2:4) Ofo bá ekuku pɛ lɛ, nkɔdi lɛ powu shi enɩ. Biblë ehɛ kɔ: “[Ofo bá] ekuku kelë murú powu shi, rɔ ghe kpa ghe enʋnghë n’ye, aviɛlɛ lɛ, mëlegba lɛ, busʋsʋ lɛ ghe kpa ghe enʋnghë n’ye. Alahɔ bunelë, [dá pɛ lɛ, nkɔnë ngiki edi amɛnnë lɛ powu] sáasɛ.”—Révélation 21:3, 4.

Kpa ka Psaumes 37:10, 11; 46:9; alɛ Mika 4:1-4 lɛ.

?Mabu eshu àlɛ́ elë arɔ é?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Ofotɩ fannga nhɛn eyaya kɔ, àlɛ́ yiki arɔ, bu nkpɔ nʋn ëë sɛ n’yo, ehʋn-oo eyi. Jɔghɔ ehɛ kɔ aghɩnë kë rɔ́në, kebë eɔsɛ elɛ aghɩnë kë nʋn puɔnë lakwa. Kë ekpa ehɛ kɔ, aghɩnë kë elɛ lakwanë, Ofo ebɔ kelë ece fu la, kebë enʋn n’yo mɩɩ bë elɛ ananan.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ghɩnë arɔ, ghe kpa ghe hʋn-oo n’ye. Ecclésiaste 9:5 ehɛ kɔ: “Aghɩnë kë rɔ́në, kë gha kpa gha mʋn bʋʋn n’ye tata.” Noo aghɩnë kë rɔ́në, kë gha kpa mʋn bʋʋn n’ye, kë gha ɔɔsɛ kebë ekolo yiki n’ye, kebë etu yiki tiɛ n’ye, kebë elɛ bʋʋn n’ye wunë, bu ntɔnë ghëwu, kë gha ɔɔsɛ kebë elɛ aghɩnë kë nʋn puɔnë lakwa, kë gha ɔɔsɛ kebë eboka kelë.—Psaume 146:3, 4.

Kpa ka Genèse 3:19 alɛ Ecclésiaste 9:6, 10 lɛ.

 ?Ghɩnë arɔ, ee rére tata an?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Elë evivi n’ye elë lɛ, ngikinë ekólonë lɛ, ebë ehʋn-oo sɛyɛyɛ ghë mici powu. Bu ntɔnë ghëwu, elë evivi n’ye ebë ekpa ewu elë ngikinë kë rɔ́në ghë lapɔ.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ngikinë kë rɔ́në, kelë afannga nhɛn kë bá kpa epulɛ lapɔ. Ʒezi hɛ́ kɔ “ngikinë kë nʋn mì ghë, óó kë nʋn Ofo akɔnda ghënë powu, [...] kë bá esɔ.” (Jean 5:28, 29) Ngikinë kë bá epie rɔ ghë epulɛnë, kë bá ehʋn-oo paradi ghë eshipata n’ye, fɛ n’ye Ofo bá vívinë mɩnɛn. (Luc 23:43) Aghɩnë kë ewu Ofo ghɩnë, sɛ bá eyɛ kelë, kë bá ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan. Biblë ehɛ kɔ: “Eshipatanë bá elɛ aghɩnë kë sheghënë ee, álɛ kebë ehʋn-oo ëë ghë mɩɩ bë elɛ ananan.”—Psaume 37:29.

Kpa ka Job 14:14, 15; Luc 7:11-17; alɛ Actes 24:15 lɛ.

?Élé ebë eba esɛrɛ Ofo, álɛ bë ece é?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Ngikinë kë nʋn ofotɩnelë powu ghë, kë esɛrɛ Ofo. Ese kelë afannga nhɛn, elɛ kelë aɛn fɛ n’ye Ofo ghe ce kelë mbë wu mɩnɛn.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ʒezi hɛ́ kɔ, ofosɛrɛ gha lɛ́ bunë kebë eghɛghɛ elɔ elë, álɛ ebë ebɔ ëë ele órò eka. Në hɛ́ kɔ: “Àlɛ́ eɲë në esɛrɛ Ofo, eɲë gha éhɛ jɔ nkpɔkpɔnë mici kwapowu wu.” (Matthieu 6:7) Àlɛ́ elë avivi n’ye Ofo bë ece elë sɛrɛnë, ebë esɛrɛ ëë fɛ n’ye në bá vívi mɩnɛn. Álɛ ebë eɔsɛ elɛ bu ntɔnë eyɛnë, ebë ehɔhɔ n’ye ebë eba emʋn bunë Ofo vívinë, álɛ ebë pɔpɔ ëë ghë esɛrɛ ëë. 1 Jean 5:14 ehɛ kɔ: “Àlɛ́ bunë elë avivi [Ofonë] powu aghʋ ëë shigbënë ghë, në ece elë mbë.”

Kpa ka Psaume 65:2; Jean 14:6, 14; alɛ 1 Jean 3:22 lɛ.

?Élé ebë eba elɛ, álɛ ebë ewu oohʋn sɛyɛyɛ é?

BUNË GHËWU KË EVIVI JƆ NTƆNË: Ngiki fannga nhɛn akɔnda ghë, shigha lɛ, eyidi lɛ, sɛyɛ lɛ bë eɔsɛ ése kelë sɛyɛyɛ. Kë ekpʋ bu ntɔnelë kʋra ese, kë ghe wu sɛyɛyɛnë.

KPE JƆNË BIBLË EHƐ: Ʒezi yá bunë bë elɔ elë sɛyɛyɛ tetenë. Në hɛ́ kɔ: “Sɛyɛyɛ éfɩ aghɩnë kë mʋn n’ye Ofo ëë bë emimi kelë aɛn.” (Matthieu 5:3) Àlɛ́ elë ahɔhɔ n’ye ebë eba emʋn Ofo lɛ, bunë në evivinë lɛnë, n’yonë, ebë eɔsɛ ewu sɛyɛyɛ tetenë. Nahɔnrɛ ntɔnë nʋn Biblënë ghë. Bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë emʋn bunë yɛsɛ, kpa ɔɔ alɔ dɔ́ tete, alɛ bunë gha pí bʋʋn lɛ. Àlɛ́ elë aɲa Biblë nahɔnrɛnë shi amimi elë aɛn, oohʋn bë eyɛsɛ elɔ elë.—Luc 11:28.

Kpa ka Proverbes 3:5, 6, 13-18 alɛ 1 Timothée 6:9, 10 lɛ.

 Bunë kë ghɛ́ghɛnë, eya lejee nhɛn, n’ye Biblë eba egbagba jɔ lɔhʋnnë evívinelë shi. ?Eɲë kolo n’ye eɲë ekpa emʋn jɔ edɔ wú? Àlɛ́ eɲë nʋn “aghɩnë kë evivi n’ye Ofo ëë bë emimi kelë aɛnnë” ghënë, emʋn kɔ eɲë evivi n’ye eɲë emʋn jɔ edɔ. Kɔ́ eɲë kpa evivi eɲë esë kɔ: ‘?Àlɛ́ Ofo ekpɩ elë, mabughëwu në eɲa pɛ lɛ, abɛlɛ lɛ shi eshu é? ?Élé më éba ebaba më shikwa oohʋnnë eyɛ é?’ Biblë egbagba jɔ ntɔnelë lɛ, jɔ fannga nhɛn fuɔ lɛ shi.

Ese amɛn, ngiki fannga nhɛn, Biblë kanë elɛ kelë seji. Kë edi akɔnda kɔ në lɛ́ nakwanë kpɛkpɛ dɔ́ ce-ghë. ?Eɲë evivi n’ye kebë eboka eɲë, álɛ eɲë ewu n’ye Biblë eba egbagba jɔnelë shi wú? Ʒoova Adashɛghɩ ɔɔ bu aɲʋnnë bë eɔsɛ eboka eɲë.

Epidɛghë, nakwa ?Mabu Biblë bë eɔsɛ eyaya elë é? bayɛ, álɛ bë eboka aghɩnë kë ghe wu baghë wunë, álɛ kebë ewu n’ye Biblë eba egbagba oohʋn jɔ ologbɔnë kë evivi kelë esënelë eshi. Aɲʋnghë, Ʒoova Adashɛghonë dá eɲë sɛ, bë eɔsɛ ewa efɩ eɲë, n’ye eɲë akolo lɛ, cibɩ lɛ, micinë eɲë akolo lɛ, álɛ eɲë egbagba Biblë shi gbai powu. Eɲë ghe enɛ apɩ. Maɛnnë powu ghë, ngiki fannga nhɛn eba nhɛn eka Biblë. Kelë afannga nhɛn, sɛyɛ́yɛ kelë dɔ́ mɩɩ kpe jɔnë kë hɛ́: “Më wú nahɔnrɛnë pëlɛ o!”

Elë gha ɔɔsɛ ebë ewu bu yɔghɔ fuɔnë dɔ́omu she bu ntɔnë. Biblë nahɔnrɛnë eca elë epieji abʋsɛmʋn bunelë ghë. Në ekpa elɔ elë ntɩji lɛ, sɛyɛyɛ lɛ, oohʋn yɔghɔ lɛ. Ʒezi hɛ́ kɔ: “Àlɛ́ eɲë amʋn nahɔnrɛnë, nahɔnrɛnë bë eca eɲë.”—Jean 8:32.