Accessibility setting

Skip to main menu

Skip to secondary menu

luslahng audepe kan

Skip to content

Sounkadehdehn Siohwa kan

Dahme Paipel Uhdahn Padahngki?

PWARADA NAN

IRELAUD EISEK DUWAU

Dadaurete ni Limpoak en Koht

Ia wehwehn en limpoak ong Koht?

Ia duwen atail kak dadaurete ni limpoak en Koht?

Ia duwen Siohwa eh pahn ketin katingih irail oko me kin dadaurete ni limpoak en Koht?

MEDEWEHLA me ke wie alialu kohwei nan ahlo ni rahn ehu me angin. Mesenleng pa rotedi. Lioal tepida wie piripir, oh nansapwe posopos. Mwurinte mwo lapalahn keteu tepida mweredi. Ke ahpw seimekida oh rapahki wasa me ke pahn kak rukula ie. Eri, ke kilangada ehu wasahn rukula mwahu limwahn ahlo. Wasao me mwahu oh madekeng. Ia uwen ahmw perenkihda wasahn rukula wet!

Ohl emen me rapahki wasahn ruk sang melimel ehu

Ke pahn wiahki Siohwa omw wasahn ruk nan ahnsou apwal pwukat?

2 Kitail koukousoan nan ahnsou ehu me kin rasehng ahnsoun melimel. Irair en sampah inenen wie susuwedla. Ahpw miehte ehu wasahn ruk me kak perei kitail sang soahng keper kan. Dahkot met? Tehk dahme Paipel mahsanih duwen Siohwa: “Ih me silepei oh soundoarepei, ei wasahn ruk…me I kin koapworopworki mehlel.”—Melkahka 144:2.

3 Nna medewehla! Siohwa, me wia Sounkapikpen soahng koaros oh Kaunepen lahng oh sampah, kak wia atail wasahn ruk. E kak ketin perei kitail pwehki e manaman sang aramas oh soahng koaruhsie me pahn uhwong kitail. Mendahte ma kitail lelohng apwal, Siohwa kak ketin pwurehng kamwahwihala kahpwal kan koaros. Ia duwen atail kak wiahkihla Siohwa atail wasahn ruk? Kitail anahne likih ih. Patehng met, Mahsen en Koht kangoangehkin kitail: “Dadaurete ni limpoak en Koht.” (Sud 21) Ei, kitail anahne dadaurete ni limpoak en Koht, kolokol atail nanpwungmwahu rehn Samatail nanleng. Ma kitail pahn wia met, kitail pahn kak kamehlele me e pahn ketin wia atail wasahn ruk. Ahpw ia duwen kitail kak wiahda soangen nanpwungmwahu wet reh?

POHNESE OH MWEKIDKI SAPWELLIMEN KOHT LIMPOAK

4 Pwe kitail en dadaurete ni limpoak en Koht, kitail anahne wehwehki ia duwen Siohwa eh ketin kasalehiong kitail sapwellime limpoak. Medemedewe ekei padahk en Paipel akan me ke sukuhlkiher sang nan pwuhk wet. Nin duwen eh ketin wia Sounkapikpik emen, Siohwa ketikihong kitail sampah en wia atail wasahn kousoan kansenamwahu. E ketin kadirehkihla sampah reken mwenge oh pihl, soahng kan me aramas kak paieki, mahn akan me kapwuriamwei oh lingan, oh wasahn kapoudial lingan akan. Nan sapwellime mahsen, Paipel, Koht ketin kasalehda ia mware oh sapwellime irair akan. Pil ehu, sapwellime Mahsen kasalehda me e ketin poaronedohng sampah sapwellime Ohl kompoak, Sises, oh ketin mweidala ih en lelohng lokolok oh matkinkitailla. (Sohn 3:16) Oh dahme kisakis wet kin wiahiong kitail? E kin kihong kitail koapworopwor kaselel ong ahnsou kohkohdo.

5 Koht pil ketin wiahda mehkot ong atail koapworopwor en ahnsou kohkohdo. Siohwa ketin kauwadahr koperment en lahng ehu, me iei Wehin Mesaia. Ahnsou keren, koperment wet pahn kaimwisekala soangen lokolok koaros oh wiahiong sampah en wiahla paradais ehu. Song medewehla! Wasao, kitail kakehr kousoan ni popohl oh peren kohkohlahte. (Melkahka 37:29) Nin doken atail awiawih met, Koht kin ketikihong kitail kaweid ong ia duwen atail pahn ahneki elen mour me keieu mwahu ni ahnsou wet. E pil ketikihong kitail kisakis en kak wia kapakap pwehn kak pato ong ih ni saledek. Ih met ekei ahl kan me Siohwa kin ketin kasalehkihda sapwellime limpoak ong tohnsampah pwon oh pil emenemen kitail.

6 Peidek kesempwal me ken medemedewe iei met: Ia duwen ei pahn mwekidki sapwellimen Siohwa limpoak? Aramas tohto pahn koasoia: “I pil anahne poakohng Siohwa.” Ih omw pepehm en met? Sises mahsanih me iei met kosonned me keieu kesempwal: “Ke pahn poakohng Siohwa omw Koht sang nan omw mohngiong unsek, sang ni omw mour unsek, oh sang ni omw lamalam koaros unsek.” (Madiu 22:37, NW) Ni mehlel mie kahrepe tohto me ken poakohngki Siohwa Koht. Ahpw ia duwen, omw pepehm me ke ahneki soangen limpoak wet ihte me anahn pwehn kasalehda me ke poakohng Siohwa sang nan omw mohngiong unsek, omw mour unsek, oh omw madamadau unsek?

Weren apel ehu

7 Nin duwen Paipel eh kawehwehda, limpoakohng Koht kin laudsang en ahnekihte pepehm. Mendahki pepehm en limpoak ong Koht eh wia mehkot me kesempwal, soangen pepehm wet wiahte tepin limpoak mehlel ong ih. Karasepe, weren apel kin wiahte kisehn apel ehu. Duwehte met, pepehm en limpoakohng Siohwa Koht pil wiahte kisehn atail limpoakohng ih. Paipel mahsanih: “Pwe iet duwen wehwehn poakohng Koht: kitail en peikiong sapwellime kosonned akan. Oh sapwellime kosonned akan me sohte apwal.” (1 Sohn 5:3) Pwe atail limpoak ong Koht en kak wia limpoak mehlel ehu, kitail pahn anahne kihda wah mwahu. E pahn sansaliki wiewia kan.—Madiu 7:16-20.

8 Kitail kin kasalehda atail limpoak ong Koht ni atail kin kapwaiada sapwellime kosonned akan oh kaweid akan. E sohte nohn apwal en wia met. Sapwellimen Siohwa kosonned akan sohte kin wia mehn katoutou, ahpw kin wiawihda pwe kitail en kin ahneki mour mwahu, kaperen, oh kansenamwahu. (Aiseia 48:17, 18) Sang ni atail kin mourki sapwellimen Siohwa kaweid kan, kitail kin kasalehiong Samatail nanleng me kitail uhdahn kin kalahnganki soahng koaros me e ketin wiahiong kitail. Ahpw nan rahn pwukat, me malaulaute nan sampah kin kasalehda soangen kalahngan wet. Kitail sohte men duwehte ekei aramas akan me kin mi ni ahnsou me Sises kin ketiket sampah me sohte kin kasalehda kalahngan. Sises ketin kamwahwihala aramas tokutok ehk, ahpw mehtehmen me pwurodo oh kasapahl kalahngan ong ih. (Luk 17:12-17) Kitail men duwehte aramas emeno me kasapahl kalahngan, ah kaidehn irail meh duwemeno me sohte kasalehda kalahngan!

9 Eri ia sapwellimen Siohwa kosonned akan me kitail anahne kapwaiada? Kitail koasoiapenehr kosonned pwukat nan pwuhk wet, ahpw met kitail pahn kousapahlih ekeite. Atail kin kapwaiada sapwellimen Koht kosonned akan pahn sewesei kitail en dadaurete ni sapwellimen Koht limpoak.

KARANIHALA SIOHWA

10 Sukuhlki duwen Siohwa wia ewen kahk kesempwal ehu pwe kitail en karanih ih. Met mehkot me kitail en dehr tokedihsang. Ma ke mi likin ihmw pwohng ehu me inenen lemwulemwur oh wie rengireng, ke pahn mweidohng kisinieio en kunla? Soh. Ke pahn sasaun kisinieio en wie lullul. Pwehki omw mour mihmi nan keper! Eri nin duwen tuwi eh kin kalkalul kisiniei, ‘sukuhlki duwen Koht’ kin kolokol atail limpoak ong ih en kehlail.—Lepin Padahk 2:1-5.

Duwen kisiniei eh anahne tuwi, loalokongkihla duwen Siohwa anahn pwehn kolokol atail limpoak

Ohl emen wie rengireng ni kisinieio

11 Sises kupwurki sapwellime tohnpadahk kan en kolokolete arail limpoak ong Siohwa oh Sapwellime Mahsen. Mwurin Sises iasadahr, e ketin padahkihong sapwellime tohnpadahk riemen duwen ekei kokohp akan me pweidahr reh. Ia imwilahn eh wia met? Mwuri ira koasoia: “Nan kapehdita kat soh kin mwekimwekidki peren, rasehng kisiniei, ni eh kin mahmahsen oh kawehwehiong kita Pwuhk Sarawi, kohdo nanialo.”—Luk 24:32.

12 Ni tepin omw sukuhlki dahme Paipel uhdahn padahngki, ke sou diarada me omw peren, ngoang oh limpoak ong Koht kin rasehng kisiniei eh kin lullul loalomw? Uhdahn! Aramas tohto pil kin ahneki soangen pepehm wet. Ahpw e apwal en kin kolokolete irair en limpoak wet en kekehlail oh lalaudla. Kitail sohte men idawehn pali moron en aramas akan nan rahnwet. Sises ketin kohpada: “Limpoak en me tohto pahn tikitikla.” (Madiu 24:12) Dahme kitail kak wia pwe atail limpoakohng Siohwa oh padahk mehlel en Paipel en dehr tikitikla?

13 Dehr uhdihsang omw sukuhlki duwen Siohwa Koht oh Sises Krais. (Sohn 17:3) Doudouloale dahme ke kin sukuhlki sang nan Mahsen en Koht oh idek rehmw: ‘Dahme met kin padahkihong ie duwen Siohwa Koht? Ia duwen met kin kalaudehla ei limpoakohng ih sang nan ei mohngiong, madamadau, oh mour unsek?’ (Melkahka 77:12) Soangen madamadau loal wet pahn kahrehiong omw limpoakohng Siohwa en kehlail rasehng kisiniei me wie lullul.

14 Pil ehu ahl me omw limpoakohng Siohwa en kehlailte iei en kin kapakap ahnsou koaros. (1 Deselonika 5: 17) Nan Irelaud 17 en pwuhk wet, kitail sukuhlkier me kapakap wia kisakis kesempwal ehu sang rehn Koht. En aramas ar kin ehupene kin kehlailla sang ni arail kin kalapw koasoakoasoipene. Pil duwehte met, atail nanpwungmwahu rehn Siohwa pahn wie momourte ma kitail kin kaukaule kapakapohng ih. Kitail en dehr kapwukapwurehiong soangen lepin lokaia kei me sohte wehwe de sohte kasalehda atail pepehm kan. Atail pato ong Siohwa en kin duwehte kisin seri men eh kin koasoiong eh pahpa. Kitail pahn pato ni wahu, saledek, mehlel, oh sang nan atail mohngiong. (Melkahka 62:8) Pein onop Paipel oh kapakap me kohsang nan atail mohngiong kin wia mehkot kesempwal nan atail kaudok, oh met pahn kin sewesei kitail en dadaurete ni limpoak en Koht.

PEREN NI OMW KAUDOK

15 Pein onop Paipel oh kapakap wia kisehn atail kaudok oh kitail kak wia soahng pwukat ni ahnsou me kitail kelehpw. Ahpw met kitail pahn tehkpene mehkot me kisehn atail kaudok me kitail kin wia ong wehipokon. Met iei en koasoiaiong aramas teikan duwen atail pwoson. Ke iangehr ehukihong aramas teikan duwen padahk mehlel en Paipel? Ma iei, eri ke iangehr wia pwais tohrohr ehu. (Luk 1:74) Ni ahnsou me kitail kin ehukihong meteikan padahk mehlel me kitail sukuhlkier duwen Siohwa Koht, kitail kin kapwaiada pwukoa kesempwal ehu me kohwong Kristian mehlel koaros. Pwukoa wet iei en kalohki rongamwahu en Wehin Koht.—Madiu 24:14; 28:19, 20.

16 Wahnpoaron Pohl kin wiahki eh doadoahk en kalohk mehkot inenen kesempwal oh kin kahdaneki met pai kesempwal ehu. (2 Korint 4:7) Doadoahk me keieu mwahu me ke kak iang wia iei en koasoiaiong aramas teikan duwen Siohwa Koht oh kupwure kan. Pwekida? Pwehki kitail kin doadoahk ong Kaun me keieu mwahu, oh kamwahu me kitail kin alehdi kin mwahusang kamwahu en doadoahk teikan koaros. Ahmw kin iang doadoahk wet kin sewese aramas mohngiong mehlel akan en kak karanihala Samatail nanleng oh tepida kekeid nan ahl me kolahng mour soutuk! Doadoahk wet me inenen kansenamwahu! Pil ehu, omw kin kadehde duwen Siohwa oh sapwellime Mahsen kin kalaudehla omw pwoson oh kin kakehlakahla omw poakohng ih. Oh Siohwa kin ketin kesempwalki omw doadoahk. (Ipru 6:10) Omw kin kaukaule iang doadoahk wet pahn sewesei iuk en dadaurete ni limpoak en Koht.—1 Korint 15:58.

17 E kesempwal kitail en tamataman me doadoahk en kalohki Wehio wia mehkot karuwaru. Dahme kahrehda? Paipel mahsanih: “Rahn lapalap en KAUN-O kerendohr—kerendohr mehlel oh pahn mwadang leledo!” (Sepanaia 1:14) Ei, ahnsou me Siohwa pahn ketin kasohrehla koasoandi suwed en sampah wet pwon kerendohr. Aramas akan anahne ese dahme pahn wiawi mwohn ahnsowo! Irail anahne ese me ahnsou wet iei ahnsoun pilada Siohwa en wia arail Kaun. Imwin koasoandi suwed wet “sohte pahn pwand.”—Apakuk 2:3.

18 Siohwa kupwurki kitail en patehng Kristian mehlel akan ni atail kaudokiong ih. Ihme kahrehda e ketin mahsanih: “Kitail nsenoh sawaspene ni kasalepen atail limpoak oh atail wiewia mwahu kan. Kitail dehr tokedihsang atail tiahk en pokonpene, duwen ekei ar kin epwehnki wia. A kitail nantihong kakehlaka nan kapehd en emenemen, pwe duwen amwail ese Rahnen Kaun-o kerendohr.” (Ipru 10:24, 25) Ni atail kin patehng iangatail me pwoson akan nan mihting en Kristian akan, kitail kin ahneki ahnsou mwahu en kaudok oh kapinga Koht me kitail kin poakohng. Kitail pil kin kakehlaka oh kangoange emenemen.

19 Ni atail kin patehng tohnkaudok teikan en Siohwa, kitail kin kakehlailihala atail limpoakpene oh ehupene nan mwomwohdiso. E kesempwal kitail en kin kilang irair mwahu en meteikan, duwehte Siohwa eh kin ketin mahmahsanih atail irair mwahu kan. Ke dehr kasik me iengomw me pwoson akan sohte pahn sapwungala. Tamataman me koaruhsie kin nantihong kakairada arail nanpwungmwahu rehn Koht, ahpw arail kekeirda me wekpeseng. Kitail pil anahne tamanda me kitail koaros kin wiahda sapwung. (Kolose 3: 13) Nantihong kompoakepahnki irail oko me kin poakohng Siohwa. Omw wia met pahn sewese iuk en kakairada omw nanpwungmwahu rehn Siohwa. Ei, iang riomw Kristian akan kaudokiong Siohwa pahn sewesei iuk en dadaurete ni limpoak en Koht. Ia duwen Siohwa eh kin ketin katingih irail oko me kin lelepek ni arail kaudokiong ih oh dadaurete ni sapwellime limpoak?

NANTIHONG ALE “MOUR MEHLEL”

20 Siohwa kin ketin katingiheki sapwellime ladu lelepek kan mour, ahpw soangen mour dah? Ia duwe, ke kin uhdahn wie momour ahnsou wet? Pali laud en kitail pahn nda me kitail kin wie momour. Kitail kin esingek, mwenge oh nimpil. Kitail uhdahn momour. Oh ni ahnsou kan me kitail kin diar peren, kitail kak nda: “I uhdahn perenki ei mour!” Ahpw Paipel kasalehda ni karasaras me ahnsou wet, kitail mehla.

Peneinei ehu me perenki paradais

Siohwa kupwurki ken ahneki ‘mour mehlelo.’ Ke pahn iang alehdi?

21 Mahsen en Koht kangoangehkin kitail en “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel.” (1 Timoty 6:19) Mahsen pwukat kadehdehda me “mouro me uhdahn mour mehlel” iei mehkot me kitail kak alehdi ni ahnsou kohkohdo. Ei, ni ahnsou me kitail pahn ale mour soutuk nan paradais nin sampah, kitail solahr pahn soumwahu oh mahla. Kitail pahn peren oh meleilei. Oh iei ahnsou me kitail pahn alehdi “mouro me uhdahn mour mehlel,” iei mour soutuk me Koht kupwurki kitail en ahneki sangete nin tepio. (1 Timoty 6:12) Met sou wia koapworopwor kaselel ehu?

22 Ia duwen atail pahn kak “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel”? Nan irelaudohte, Pohl kangoangehki Kristian akan “re en kin wia me mwahu” oh “re en kepwehpwehki doadoahk mwahu.” (1 Timoty 6:18) Eri e sansal mwahu me met kin pid laud atail kin kapwaiada padahk mehlel kan me kitail sukuhlkihsang nan Paipel. Ahpw ia duwe, en Pohl koasoi kan kin wehwehki me kitail pahn kak pwainkihda ‘mour mehlelo’ doadoahk mwahu me kitail kin wiahda? Soh, pwehki kapai kaselel pwukat kin poahsoankihda “kisakis” me Koht kin pein ketikihda. (Rom 5:15) Ahpw Siohwa kin ketin kupwurperenki katingih irail akan me kin papah ih ni lelepek. E ketin kupwurki ken alehdi “mouro me uhdahn mour mehlel.” Irail akan me kin dadaurete ni limpoak en Koht kak koapworopworki en ahneki mour nsenamwahu, meleilei kohkohlahte.

23 E konehng emenemen kitail en pein idek rehtail, ‘I kin kaudokiong Koht ni ahl me e ketin padahkihong kitail nan Paipel?’ Ma kitail kin kanahieng pwe ehuehu rahn, kitail en kak sapengki “Ei,” eri kitail kekeid nan ahl pwung. Kitail kak koapworopworki me Siohwa iei atail wasahn ruk. E pahn ketin nekinekid sapwellime aramas lelepek kan nan imwin rahn apwal akan en koasoandi suwed en sampah wet. Siohwa pahn ketkinkitaillahng nan koasoandi en sampah kapw, me pahn leledo ni ahnsou keren. Ia uwen kaperen ni atail pahn pein kilang ahnsowo! Oh ia uwen atail pahn perenki atail wiahda pilipil pwung kan ni imwin rahn akan! Ma ke wiadahr soangen pilipil pwukat ahnsou wet, ke pahn paieki “mouro me uhdahn mour mehlel,” mour me Siohwa Koht kupwurki, me iei mour soutuk!

DAHME PAIPEL KIN PADAHNGKI

  • Kitail kin kasalehda limpoak mehlel ong Koht sang ni atail kin kapwaiada sapwellime kosonned oh kaweid akan.—1 Sohn 5:3.
  • Onop Mahsen en Koht, kapakapohng Siohwa sang nan mohngiong, padahkihong meteikan duwen ih, oh kaudokiong ih nan mihting en Kristian akan pahn kin sewesei kitail en kin dadaurete ni limpoak en Koht.—Madiu 24:14; 28:19, 20; Sohn 17:3; 1 Deselonika 5:17; Ipru 10:24, 25.
  • Irail akan me kin dadaurete ni limpoak en Koht kin ahneki koapworopwor en paieki “mouro me uhdahn mour mehlel.”—1 Timoty 6:12, 19; Sud 21.

Peidek kan ong Ehuehu Irelaud

1, 2. Iawasa kitail kak diarada wasahn ruk mwahu nan rahn wet?

3. Ia duwen atail kak wiahkihla Siohwa atail wasahn ruk?

4, 5. Ia ekei ahl akan me Siohwa kin ketin wia pwehn kasalehda sapwellime limpoak ong kitail?

6. Ia duwen omw kak mwekidki limpoak me Siohwa kin ketin kasalehong uhk?

7. E itar en ahnekihte pepehm en limpoak ong Koht? Ia duwen ke kak kawehwehda met?

8, 9. Ia duwen atail pahn kak kasalehda atail limpoak oh kalahngan ong Koht?

10. Ia duwen ahmw pahn kawehwe dahme kahrehda e kesempwal en kaukaule suksukuhlki duwen Siohwa Koht?

11. Ia duwen sapwellimen Sises padahk eh kamwakid sapwellime tohnpadahk kan?

12, 13. (a) Ong pali moron en aramas rahnwet, dahme kin wiawihong arail limpoak ong Koht oh Paipel? (b) Dahme kitail kak wia pwe atail limpoak en dehr tikitikla?

14. Ia duwen kapakap eh pahn kin sewesei kitail en kolokolete atail limpoakohng Siohwa?

15, 16. Dahme kahrehda e konehng kitail en wiahki atail doadoahk en kalohki Wehio pwais tohrohr oh pai kesempwal ehu?

17. Dahme kahrehda doadoahk en kalohk wia mehkot karuwaru nan rahnwet?

18. Dahme kahrehda kitail en patehngki Kristian mehlel akan ni atail kaudokiong Siohwa?

19. Ia duwen atail kak kakehlailihala atail limpoakpene nan mwomwohdiso en Kristian?

20, 21. Dahkot “mouro me uhdahn mour mehlel,” oh dahme kahrehda met wiahki koapworopwor kaselel ehu?

22. Ia duwen omw pahn kak “lelohng ni mouro me uhdahn mour mehlel”?

23. Dahme kahrehda e kesempwal kitail en dadaurete ni limpoak en Koht?